Dichter Adonis heeft moeite met Assad én rebellen

Portret van de Syrische dichter Adonis, al jaren getipt voor Nobelprijs.
Portret van de Syrische dichter Adonis, al jaren getipt voor Nobelprijs.

Het uur van de wolf: Het afwezige land – Een ontmoeting met Adonis Ned. 2, 23.00 - 00.00 uur

Van het begin af aan had de Syrische dichter Adonis zijn reserves ten aanzien van de opstandelingen tegen president Bashar al-Assad. Niet omdat hij iets ophad met diens autoritaire bewind – daar had hij zich altijd tegen verzet, zegt hij in de documentaire Het afwezige land – maar omdat de rebellen niet reppen van de fundamentele rechten van de mens: vrijheid van godsdienst, van meningsuiting en van geweten, Adonis’ leidende principes. „Ze willen alleen het regime omverwerpen.” Dan gaat het van regimewisseling naar regimewisseling „tot het einde der tijden”.

Zijn opstelling werd deze beroemdste levende Arabische dichter kwalijk genomen door andere Syrische kunstenaars (en leverde hem doodsbedreigingen op uit rebellenhoek). Maar het is inmiddels een feit dat democratie geen leidend principe meer is in de opstand.

Adonis, 83 jaar geleden in boerenland geboren als Ali Ahmed Said Esber, laat zich in dit fascinerende portret van John Albert Jansen zeer pessimistisch uit over de toekomst van de Arabieren in het algemeen. De weigering religie en staat te scheiden is hun ondergang. „Daarom is er geen cultuur, geen kunst, geen wetenschap. Geen boodschap dan die van geloof en macht. Een ramp.”

Adonis treedt deze vrijdag in de Rotterdamse Schouwburg op in het kader van Poetry International, en zondag in de Centrale Bibliotheek in Den Haag.