Brievenbusfirma’s leveren 3 miljard op

De Tweede Kamer wil de brievenbusfirma’s aanpakken. Maar ze leveren de staat veel geld op, en dus stribbelt de staatssecretaris tegen. Frans Weekers weet zich nu gesteund door een onderzoeksrapport.

Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD) kan tevreden zijn met het vanochtend verschenen rapport van SEO Economisch Onderzoek naar brievenbusbedrijven en het Nederlandse fiscale regime. Het rapport in opdracht van publiek-private lobbyclub Holland Financial Centre toont aan dat brievenbusfirma’s Nederland meer opleveren dan gedacht, en relativeert tegelijkertijd de omvang van het fenomeen. Nee, er zijn geen 23.500 brievenbusfirma’s, maar 12.000. En samen sluizen ze geen 8.000 miljard euro door, maar 4.000 miljard. Daarbij dragen ze jaarlijks niet 1 miljard, maar ruim 3 miljard bij aan de Nederlandse economie. En ontwikkelingslanden lopen door het fiscale beleid van Nederland ‘maar’ 145 miljoen euro aan belastinginkomsten mis.

De onderzoekers adviseren dat het alleen zin heeft om in internationaal verband maatregelen te nemen tegen belastingontwijking. Dat is van meet af aan de positie van staatssecretaris Weekers geweest als ‘Nederland belastingparadijs’ ter sprake kwam. Hij wil geen eenzijdige maatregelen treffen die Nederland als aantrekkelijke vestigingsplaats voor internationale bedrijven kunnen schaden.

Voor Weekers zijn deze cijfers een steuntje in de rug, maar daarmee is niet gezegd dat de discussie gaat liggen over wat de staatssecretaris ‘belastingparadijzerij’ noemt. Die discussie wordt scherp gevoerd. Drie uur voordat het SEO-onderzoek werd gepresenteerd, bracht SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) een rapport naar buiten over de gevolgen van het Nederlandse fiscale regime voor ontwikkelingslanden.

SOMO komt tot een aanzienlijk hoger bedrag aan misgelopen belastinginkomsten door ontwikkelingslanden vanwege het bestaan van brievenbusmaatschappijen in Nederland en het netwerk aan belastingverdragen. Waar SEO berekent dat ontwikkelingslanden een bedrag van 145 miljoen euro mislopen, komt SOMO voor 28 ontwikkelingslanden tot het vijfvoudige: minimaal 771 miljoen euro.

Dat de rapporten tegelijk verschijnen, is geen toeval. SOMO-onderzoeker Kartrin McGauran: „Wij wilden een schaduwrapport maken.” SOMO, gelieerd aan de lobbyclub Tax Justice Nederland, onderzoekt de nadelige gevolgen van het Nederlandse belastingregime voor ontwikkelingslanden. Het onderzoek naar de misgelopen inkomsten lijkt uitgebreider dan dat van SEO, dat alleen naar misgelopen belasting op dividend kijkt. SOMO kijkt naar meer geldstromen.

De Tweede Kamer heeft Weekers gevraagd om voor het zomerreces met een plan te komen om oneigenlijk gebruik van brievenbusfirma’s aan te pakken. Dat zal niet makkelijk zijn, er liggen twee tegenstrijdige moties die beide door een meerderheid van de Kamer zijn gesteund.