Gaan W.F. Hermans’ schrijfmachines naar Vlaanderen of toch Groningen?

Na de sluiting van museum Scryption in 2011 raakten de 160 typemachines van Willem Frederik Hermans (1921-1995) verweesd. Stichting Onterfd Goed stelt Nederland vanaf vandaag in staat een nieuwe bestemming voor de ’collectie Hermans’ te kiezen. Eind april schreef Stichting Onterfd Goed, in samenwerking de Rotterdamse Willem de Kooning Academie, een wedstrijd uit om literaire instellingen, musea en Hermansliefhebbers in staat te

Speelgoedschrijfmachines van W.F. Hermans/ Foto De Nabestaanden

Na de sluiting van museum Scryption in 2011 raakten de 160 typemachines van Willem Frederik Hermans (1921-1995) verweesd. Stichting Onterfd Goed stelt Nederland vanaf vandaag in staat een nieuwe bestemming voor de ’collectie Hermans’ te kiezen.

Eind april schreef Stichting Onterfd Goed, in samenwerking de Rotterdamse Willem de Kooning Academie, een wedstrijd uit om literaire instellingen, musea en Hermansliefhebbers in staat te stellen met een bestemmingsplan de ‘collectie-Hermans’ - naast diens rode IBM typemachine bestaand uit braillemachines, stenomachines en kindertypemachines - in de wacht te slepen. Het winnende plan, zo werd eind april duidelijk, mocht de collectie (t.w.v. 10.000 euro) voor een bedrag van 5.500 euro overnemen.

Grote instellingen haken af

De voorstellen die tot en met 6 juni konden worden ingediend, moesten aan drie eisen voldoen: de collectie-Hermans moet bijeenblijven, publiekelijk toegankelijk zijn en niet als handel doorverkocht worden.

Een van de initiatiefneemsters van Stichting Onterfd Goed, Kathy Marchand, gaf in april aan onder andere het Letterkundig Museum in Den Haag, het Haagse boekenmuseum Meermanno en het W.F. Hermansinstituut te hebben benaderd met het verzoek de collectie over te nemen. Geen van de instellingen, zo blijkt uit de informatie die Marchand aan NRC Boeken ter beschikking heeft gesteld, heeft een bestemmingsplan ingeleverd.

Vlaanderen en Groningen mogelijke bestemming ‘collectie-Hermans’

De volgende drie aanvragers maken kans op de ‘collectie-Hermans’.

1. BVBA Nooit Meer Slapen en boekhandel Limerick in Gent: deze Vlaamse boekhandel Limerick schrijft in de inzending ‘De schrijfmachine mijmert Gekkepraat’ genoeg ruimte te hebben om de typemachines te kunnen huisvesten en tentoon te stellen.

2. Beeldend kunstenaar Stan Wannet en geluidskunstenaar Geert Jonker: met de Verbeke Foundation als tijdelijk onderkomen willen kunstenaar Wannet en Jonker de ‘collectie Hermans’ omvormen tot een ‘beeldende auditieve installatie’ waarmee literaire festivals en biënnales aangedaan kunnen worden. Titel van hun inzending is ‘Erosie’, naar het wetenschappelijk werk van W.F. Hermans.

3. Gemeente Groningen: de gemeente Groningen wil, zo staat in het plan ‘De stad houdt van jou’, de collectie van ’haar schrijver’ (Hermans woonde en werkte 20 jaar in de stad) binnenhalen door een samenwerking met het Universiteitsmuseum. Daar moet de collectie voor een breed publiek tentoongesteld worden. De gemeente geeft aan op de hoogte te zijn van Hermans’ moeilijke tijd in Groningen, diens ‘problematische academische carrière’ en ‘slechte ervaringen met een aantal collegae’. Aangezien Hermans die ervaringen optekende in romans als Onder professoren, schrijft de gemeente dat die Groningse periode ‘een rijke voedingsbodem voor zijn schrijverschap’ was. Een goed reden om de collectie naar het noorden te halen, volgens de gemeente.

Tot slot heeft Heleen Kaetzke, voormalig collectiebeheerder van Scyption, in een ‘ethisch pleidooi’ de hoop uitgesproken dat de typemachinecollectie van W.F. Hermans in het bezit komt van diens zoon Ruprecht Hermans.

Op de site van ‘De Nabestaanden’ (klik hier) kunnen mensen vanaf 13:00 vandaag de plannen inzien en stemmen op de, naar zijn of haar mening, beste bestemming voor de ‘collectie Hermans’.