Ziekenhuis in zaken

Liberalisering in de zorg heeft het derde ziekenhuis met een omzet boven de miljard euro gebaard. Hoe staan de vijftien grootste ziekenhuizen van Nederland ervoor?

Het waren instellingen met een budget, verlengstukken van de staat. De overheid betaalde hun gebouwen. Maar sinds de introductie van ‘gereguleerde marktwerking’ kunnen ziekenhuizen failliet gaan, moeten ze vaker hun eigen huisvesting betalen. En hun bank eist meer winst omdat het incasseringsvermogen omhoog moet.

Deze week publiceerden de meeste Nederlandse ziekenhuizen hun jaarverslagen. Welke instellingen zijn het gezondst? Hoe gaan ze om met derivaten (renteverzekeringen) en vertrekregelingen? Deze krant hield de vijftien grootste ziekenhuizen tegen het licht.

De verzakelijking introduceert verschijnselen uit het beursgenoteerde bedrijfsleven. Zoals die slimme boekhouder bij Het Radboud uit Nijmegen. Daar zagen ze dat veel academische ziekenhuizen hun vergoeding voor huisvesting, een regeling met het ministerie van Onderwijs, onder het eigen vermogen schaarden – de buffer van een organisatie. Bij UMC Radboud definieerden ze die geldstroom tot nu toe als schuld.

Met terugwerkende kracht is aangesloten bij de praktijk van andere universitair medische centra, zo staat in het jongste jaarverslag vermeld. Gevolg: de schulden dalen met 71 miljoen euro, het eigen vermogen stijgt navenant. En een extra winst van 4 miljoen euro.

De avonturen in Nijmegen tonen de complexe financiële werkelijkheid waarin Nederlandse ziekenhuizen opereren. Zij moesten uiterlijk 31 mei hun jaarrapportage over 2012 deponeren. Diverse ziekenhuizen slaagden daar niet in.

De grootste ziekenhuizen van Nederland zijn nog altijd de acht Universitaire Medische Centra – gemeten in omzet. Isala klinieken uit Zwolle komt met een omzet van 0,45 miljard euro als algemeen ziekenhuis nog het dichtst in de buurt van de academische reuzen. Vroeger werd wel het aantal bedden als maatstaf gebruikt om naar omvang te kijken, maar sinds ziekenhuizen efficiënter zijn gaan werken en zich meer richten op dagopvang is dat niet meer zo’n goede graadmeter.

Bij alle ziekenhuizen waarschuwt de accountant dat de cijfers veel onzekerheden kennen als gevolg van een nieuw factuursysteem. Dat maakt het vaststellen van omzet extra ingewikkeld dit jaar. En dat vergt weer extra kapitaal.