Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Algemeen

Na Apple reageren ook Google en Facebook op PRISM: wij wisten niks

Het hoofdkantoor van de omstreden National Security Agency (NSA) in Fort Meade, Maryland.
Het hoofdkantoor van de omstreden National Security Agency (NSA) in Fort Meade, Maryland. Foto AFP / Saul Loeb

In de VS is een fel debat losgebarsten over de National Security Agency (NSA), die toegang blijkt te hebben tot gegevens van een aantal grote internetbedrijven. De internetbedrijven ontkennen één voor één dat ze weet hadden van PRISM, de projectnaam die de NSA gebruikt om gegevens van internetgebruikers te verzamelen.

Uit onderzoek van The Guardian en The Washington Post bleek deze week dat de NSA sinds 2007 gegevens van klanten van onder meer Microsoft, Google, AOL, Paltalk, Skype, Facebook, YouTube en Apple verzamelt. De bedrijven faciliteren samen wereldwijd veruit het meeste internetverkeer. De NSA kan in het geheim chatgesprekken volgen, mails lezen of gedownloade documenten bekijken. De gegevens worden gebruikt voor veiligheidsanalyses en vormen bouwstenen voor de dagelijkse briefing over de nationale veiligheid die president Obama elke ochtend krijgt.

In de Amerikaanse media wordt gediscussieerd over de vraag of de praktijken van de NSA legaal zijn en welke rol de regering-Obama heeft gespeeld. Een andere vraag die om een antwoord schreeuwt is of de internetbedrijven op de hoogte waren van de spionage. Volgens een document van de NSA is dat het geval, maar Apple ontkende dat donderdagavond direct. “Wij hebben nog nooit van PRISM gehoord.”

Zuckerberg veroordeelt ‘schandelijke’ praktijken NSA

Apple kreeg afgelopen nacht bijval van twee andere grote internetbedrijven. Facebook-baas Mark Zuckerberg ontkent in een post op zijn medium dat zijn bedrijf wist van PRISM en spreekt van “schandelijke” praktijken:

Facebook is not and has never been part of any program to give the US or any other government direct access to our servers. We have never received a blanket request or court order from any government agency asking for information or metadata in bulk, like the one Verizon reportedly received. And if we did, we would fight it aggressively.

Zuckerberg stelt dat Facebook ieder verzoek van de overheid om inzage in gegevens nauwkeurig beoordeelt en dat het alleen gegevens doorspeelt als de wet het bedrijf daartoe verplicht. Zuckerberg belooft zijn gebruikers dat hij “zal blijven knokken om jullie gegevens veilig te houden”.

Vraag of roep om meer transparantie beantwoord wordt

Google zegt net als Apple en Facebook niet van het bestaan van PRISM op de hoogte te zijn geweest. Bestuursvoorzitter Larry Page schrijft in een blog dat Google de Amerikaanse overheid nooit direct toegang tot zijn servers heeft gegeven. “Elke suggestie dat Google op een grote schaal informatie over het internetgebruik van zijn klanten verschaft is volledig onwaar”, aldus Page. Hij roept de overheid op meer transparant te zijn over het verzamelen van privégegevens van internetgebruikers.

Of de door Google gewenste transparantie er ook komt is maar zeer de vraag, schrijft onze Amerika-correspondent Guus Valk vandaag in een analyse in NRC Handelsblad:

De NSA, onder leiding van generaal Keith Alexander, houdt de eigen modus operandi geheim. Ook Obama wilde er gisteren nauwelijks op ingaan. Juist de stilte van deze machtige dienst maakte de NSA de afgelopen jaren zo succesrijk. Dat niemand buiten de regering-Obama precies weet wat de NSA doet, maakt de vraag of er illegaal is gehandeld, bijna niet te beantwoorden.

Obama probeerde de boel gisteren te sussen door te zeggen dat het verzamelen van grote hoeveelheden data terreuraanslagen heeft voorkomen. Obama zei PRISM bij zijn aantreden in 2009 met “gezonde scepsis” te hebben beoordeeld en extra waarborgen te hebben ingebouwd om misbruik te voorkomen. Uiteindelijk vond hij “een bescheiden aantasting van de privacy” gerechtvaardigd.