‘VS verzamelen online privégegevens van gebruikers’

De Amerikaanse NSA en FBI zouden op grote schaal online gegevens verzamelen bij bedrijven als Google, Apple en Facebook.
De Amerikaanse NSA en FBI zouden op grote schaal online gegevens verzamelen bij bedrijven als Google, Apple en Facebook. Foto AP / Saul Sakuma

De Amerikaanse veiligheidsdiensten National Security Agency (NSA) en FBI hebben directe toegang tot online gegevens van gebruikers bij grote bedrijven als Google, Facebook en Apple. Dat melden de Britse krant The Guardian en de Amerikaanse krant The Washington Post op basis van geheime documenten in het bezit van de kranten.

De toegang tot de servers van deze bedrijven maakt deel uit van het geheime PRISM programma, dat overheden sinds 2007 toestemming geeft materiaal als zoekgeschiedenis, foto’s, video’s, bestandsoverdrachten, de inhoud van e-mails en chats in te zien. Het programma werd onder president Bush toegevoegd aan de Amerikaanse surveillance wet en onder Obama hernieuwd in december 2012.

Het gaat om toegang tot zowel live als opgeslagen communicatie, zonder dat daar een bevelschrift voor nodig is. De veiligheidsdiensten hebben volgens deze wet eveneens toegang tot de gegevens van gebruikers van de deelnemende bedrijven die buiten de VS wonen.

De betrokken bedrijven zeggen van niets te weten

De kranten hebben beschikking over een ‘topsecret’ PowerPoint-presentatie waarin het programma wordt beschreven. In de presentatie - die zou zijn gebruikt om medewerkers van veiligheidsdiensten op te leiden - staat aangegeven dat voor het programma wordt samengewerkt met de bewuste bedrijven. De bedrijven zeggen van het programma en de toegang tot hun servers echter niets te weten. Bedrijven zijn verplicht om op aanvraag de communicatie tussen gebruikers aan de Amerikaanse overheid beschikbaar te stellen, maar met het PRISM programma hebben de veiligheidsdiensten directe toegang tot de servers van de bedrijven.

Volgens een overheidswoordvoerder die The Guardian sprak zou er wel informatie worden verzameld, maar gaat het alleen om mensen buiten de VS. De gegevens behoren volgens hem tot de belangrijkste inlichtingeninformatie die de veiligheidsdiensten verzamelen, en worden gebruikt om de VS te beschermen tegen dreigingen van buitenaf. Veiligheidschef James Clapper stelt dat het naar buiten brengen van deze informatie door de kranten “langdurig en onomkeerbare schade” aan de Amerikaanse nationale veiligheid kan toebrengen. Volgens hem bestaat deze mogelijkheid wel binnen de wet, maar laat het nieuws uit de kranten een misleidende indruk achter.

Onder Obama ook telefoongegevens verzameld

Gisteren meldde The Guardian nog dat de NSA de telefoondata van miljoenen klanten van Verizon, een van de grootste telefoonproviders van de Verenigde Staten, verzamelt. Het nieuws toonde aan dat onder president Obama’s leiding miljoenen gegevens van inwoners worden verzameld, ongeacht of ze van iets worden verdacht. Het was al bekend dat onder president George W. Bush dergelijke telefoongegevens door de NSA werden verzameld, maar dit is de eerste keer dat blijkt dat Obama de praktijk van zijn voorganger doorzet.

Obama en het ministerie van Justitie lagen vorige maand ook al onder vuur, toen bleek dat journalisten van persbureau AP in de gaten werden gehouden. Justitie legde beslag op hun telefoongegevens. AP sprak van een “grote en ongekende inbreuk” op een journalistieke organisatie. Obama benadrukte het belang van persvrijheid, maar zei dat mensen tegelijkertijd beschermd moesten worden tegen het uitlekken van geheime informatie. Later bleek uit onderzoek van The Washington Post dat ook de telefoongegevens van een reporter van Fox News waren verzameld, tot grote woede van de tv-zender.