En zo krijgt Indonesië toch wapens

Onder druk van een meerderheid in de Tweede Kamer heeft het toen demissionaire eerste kabinet-Rutte (VVD en CDA) vorig jaar afgezien van de verkoop van 119 tanks aan Indonesië. Morele overwegingen lagen ten grondslag aan de afweging van de Kamer. In een motie werd gewezen op schendingen van mensenrechten door het Indonesische leger in Atjeh, Oost-Timor en West-Papoea.

Nederland bedreef internationale politiek op eigen houtje: van een wapenembargo jegens Indonesië was noch in VN, noch in EU-verband sprake. Indonesië plaatste vervolgens de bestelling bij Duitsland en ons buurland leverde wel.

Het resultaat: Nederland liep ruim 200 miljoen euro mis en Indonesië kreeg toch zijn tanks.

De motie werd destijds gesteund en medeondertekend door de huidige regeringspartij PvdA.

Nu hebben twee PvdA-ministers, Timmermans (Buitenlandse Zaken) en Ploumen (Buitenlandse Handel), een brief geschreven waarin zij de Kamer meedelen dat ze een bedrijf een vergunning hebben gegeven ter waarde van 345 miljoen voor de uitvoer van militair materieel naar Indonesië. Dat zal leiden tot de bouw en het gebruik van fregatten. In de brief noemen de ministers Indonesië „een belangrijke, gerespecteerde partner van Nederland”. Weliswaar vormen de mensenrechten „incidenteel een punt van zorg”. Maar het te leveren materieel zal niet bijdragen aan de schending ervan, denken de bewindslieden.

Tanks schenden de mensenrechten in Indonesië wel, fregatten op deze archipel niet, zo valt deze opportunistische redenering samen te vatten. Maar of de ministers tegen tanks echt bezwaar hebben? Eerder dit jaar verdedigden ze de levering van tanks, pantserrupsvoertuigen en kanonnen aan Jordanië; een land dat moeilijk als een vlekkeloze democratie kan worden gezien.

Timmermans ervaart weer eens wat het is om als als voormalig Kamerlid met uitgesproken standpunten toe te treden tot een coalitiekabinet. Hij torst zijn verleden wel vaker met zich mee, zonder daar zichtbaar onder te lijden. Maar ook andere Kamerleden van zijn partij die vorig jaar de anti-Indonesië motie steunden, zullen nu een tournure maken. Onder wie fractieleider Samsom.

De blokkade van de verkoop van tanks aan Indonesië was onverstandig en had hooguit het effect dat de betrekkingen met Indonesië verslechterden. Minister Timmermans is er dit jaar nog heengegaan, want, zoals hij vooraf zei: „Wij willen een heel goede relatie met een ontzettend belangrijk land dat heel snel groeit in een ook voor Nederland cruciale regio.”

Soms komt het verstand met het regeren.