Opinie

De NS begint een kansloze strijd tegen de Italianen

Van gemaakte fouten moeten we leren en niemand kan natuurlijk tegen waarheidsvinding zijn, maar in het geval van het debacle met de Fyra is een parlementaire enquête niet bepaald de eerste prioriteit. Het belangrijkste lijkt toch om zo snel mogelijk een praktische oplossing te vinden en ervoor te zorgen dat er met regelmaat goede, snelle treinen gaan rijden op de van peperduur gemeenschapsgeld gebouwde hoge snelheidslijn.

Zo’n onderzoek duurt naar schatting een jaar of twee. Dan zijn er twee mogelijkheden. Ofwel de conclusies van de enquête hebben tegen die tijd aan relevantie ingeboet omdat het probleem inmiddels al lang is opgelost, ofwel ze zijn nog steeds onverminderd relevant omdat er nog steeds geen trein rijdt. De enquête kan de oplossing zelfs in de weg gaan zitten omdat de betrokkenen de neiging kunnen hebben om eerst maar eens de conclusies af te wachten voordat ze concrete stappen zetten.

En er is nog een ander probleem met de voorgestelde parlementaire enquête. Hij kan een obstakel gaan vormen bij de juridische procedures. En dat die er gaan komen, is zeker. De NS en het Belgische zusterbedrijf willen de geleden schade verhalen op AnsaldoBreda. Terecht. Maar dat gaat nog een zwaar gevecht worden, dat kan ik wel vertellen. In reactie op het Nederlandse en Belgische besluit om de order te annuleren, kwam AnsaldoBreda met een uiterst strijdlustige verklaring. Er is niets mis met hun treinen, zo zeiden ze gisteren op een persconferentie. Ze voldoen aan alle normen en hebben alle geldige certificaten. Juridisch valt daar geen speld tussen te krijgen. Zij wijten de problemen aan onzorgvuldig en onverantwoord gedrag van de Nederlandse en Belgische machinisten die per se met 250 kilometer per uur door zware sneeuw wilden rijden. Probeer dat maar eens te ontkrachten. En ze hebben aangekondigd dat zij op hun beurt een forse schadeclaim zullen indienen bij de Nederlandse en Belgische spoorwegen vanwege contractbreuk en gederfde inkomsten. Ik acht die claim niet eens kansloos.

En daar komt nog iets bij. In Nederland denken we misschien dat we te maken hebben met Italiaanse boefjes en charlatans. Het tegendeel is waar. AnsaldoBreda maakt deel uit van het consortium van Finmeccanica, een van de grootste en machtigste bedrijven van Italië. De order is voor hen van cruciaal belang. Ze zullen vechten en ze hebben de middelen. Van hen win je niet zomaar. Sterker nog, de NS en haar Belgische zusje zijn eigenlijk geen partij voor hen. De kans is niet denkbeeldig dat we geen cent terugzien en zelfs nog flink wat extra moeten betalen.

Het beste is om zo snel mogelijk tot een schikking te komen met AnsaldoBreda en de geleden schade te delen. De trage en logge procedures van een parlementaire enquête staan daarbij alleen maar in de weg. Ze zullen de NS met handen binden en de Italianen zullen daar gebruik van maken.

Ilja Leonard Pfeijffer is schrijver en columnist van nrc.next. Elke vrijdag schrijft hij op deze plek over politiek