Premier Erdogan geeft niet toe aan demonstranten

Demonstranten worden wakker nadat ze de nacht hebben doorgebracht op het Taksimplein in Istanbul. Premier Erdogan wordt vandaag terugverwacht in het land, zijn opstelling wordt bepalend voor de toon van de protesten.
Demonstranten worden wakker nadat ze de nacht hebben doorgebracht op het Taksimplein in Istanbul. Premier Erdogan wordt vandaag terugverwacht in het land, zijn opstelling wordt bepalend voor de toon van de protesten. Foto AFP / Bulent Kilic

De Turkse premier Tayyip Erdogan keert vandaag terug van een vierdaags bezoek aan Noord-Afrika. Alle ogen zijn op hem gericht na een week van protesten in het land. In een persconferentie die hij voorafgaand aan zijn terugkomst vanuit Tunis gaf, geeft hij echter geen enkel teken van verzoening met de demonstranten.

Onze correspondent in Turkije Bram Vermeulen valt op dat Erdogans opstelling veel harder is dan de toon die de vicepremier en president van Turkije de afgelopen dagen hadden:

Twitter avatar bramvermeul Bram Vermeulen Erdogan not showing any sign of reconciliation with protestors. His tone in Tunis very different to declarations vice-PM and president Gül

Erdogan gaf onder andere aan dat hij de controversiële plannen voor de ‘modernisering’ van het Taksimplein en het aan het plein liggende Gezipark zal voortzetten. Dit ondanks grote protesten tegen deze plannen. Veel tegenstanders van de geplande herinrichting zijn bang dat aan het plein dat voor veel Turken symbool staat voor het seculiere Turkije een grote, doorzichtige koepelmoskee zal verrijzen. De demonstraties hiertegen zijn sinds eind vorige week uit de hand gelopen.

Van een protest tegen het verdwijnen van het Gezipark zijn het grote anti-regeringsprotesten geworden die in rond de zeventig steden in het land worden gehouden. De betogers in Turkije zijn woedend over de toenemende bemoeizucht van de regering en het steeds eigenmachtiger optreden van de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan.

Volgens Erdogan proberen terroristische groepen de protesten te manipuleren, zo sprak hij op de persconferentie:

Twitter avatar bramvermeul Bram Vermeulen Erdogan: ,,Members of the terrorist organisation are among them. We know who they are. They are the ones who burn the busses.’’

Erdogan doet ook verder geen concessies aan de demonstranten. Hij benadrukte dat zijn partij democratisch gekozen is, en een meerderheid van de bevolking achter zich heeft:

Twitter avatar bramvermeul Bram Vermeulen Erdogan: ,,We are against oppression of minority but we cant accept oppression of majority.’’
Twitter avatar bramvermeul Bram Vermeulen Erdogan: ,,What we say is very certain. We cannot rule a government in the mentality: ,,if you give us this, then we do that.’’
Twitter avatar bramvermeul Bram Vermeulen Erdogan: ,,There s no place in the world where teargas is not used.”

Vermeulen verwachtte van tevoren al dat de toon van het standpunt van Erdogan het vervolg van de protesten zou bepalen. Nu hij vasthoudt aan zijn standpunten, kan het mis gaan:

“Erdogan geeft geen sjoege. Hij zegt dat er terroristen bij de demonstranten zitten, daarmee bedoelt hij de PKK, en hij geeft aan dat de regering niet altijd een consensus kan bereiken, niet naar alles kan luisteren. Ook zijn volgens Erdogan zeven buitenlanders bij de protesten gearresteerd. De demonstranten willen minder politiegeweld, hij zegt dat overal ter wereld traangas wordt gebruikt. De demonstranten willen dat de plannen in het park bij Taksim worden aangepast, Erdogan zegt dat ze gewoon doorgaan met de plannen.

Deze speech was echt heel belangrijk. Mensen hebben het idee dat ze niet meer meedoen met het politieke proces, ze voelen zich ervan vervreemd. Het enige wat Erdogan moest doen, was luisteren naar de demonstranten, maar hij doet precies het tegenovergestelde.”

De Turkse demonstranten hebben volgens Vermeulen nu de smaak van het demonstreren te pakken: “De angst om iets te doen is weg, de doos van Pandora is open.” Vermeulen verwacht dan ook dat het vanavond extra druk zal zijn op het Taksimplein in Istanbul.

Eerder mildere toon vanuit regering

Opvallend is ook dat Erdogan een andere toon aanslaat vanuit Tunis dan afgelopen week bij de vicepremier en president te bemerken was. Zij hebben gesproken met de initiatiefnemers van de protesten en een mildere toon aangeslagen, die kant lijkt Erdogan niet op te gaan.

De Turkse regering probeerde eerder vandaag uit alle macht de spanningen in Turkije te verminderen en betogers gerust te stellen. Huseyin Celik, plaatsvervangend partijleider van de AK-partij van Erdogan, zei vanochtend dat de regering openstaat voor de zorgen van seculiere Turken en dat ze “bereid is stappen te nemen om hun zorgen weg te nemen”.

Erdogan keert vandaag terug van een vierdaags bezoek aan Noord-Afrika. De grote vraag was of hij bereid zou zijn zijn standpunt te matigen. Daar lijkt het niet op. Celik heeft aanhangers van de AK-partij opgeroepen om niet in groten getale de straat op te gaan als Erdogan terugkeert van zijn reis.

Turkse politieman om het leven gekomen

Even voor de speech van Erdogan werd duidelijk dat een Turkse politieman is gestorven na protesten in zuidelijk Turkije. Hij was in een onderdoorgang gevallen, terwijl hij een protest probeerde te kalmeren. Dat heeft een gouverneur in het gebied volgens persbureau AP gemeld. Het totale dodenaantal na een week van protesten in Turkije is daardoor opgelopen tot drie.

De politieagent stierf in het ziekenhuis. Hij was gisteravond in een onderdoorgang gevallen die nog in aanbouw was. Het voorval vond plaats in Adana, aan de mediterraanse kust.

Eerder deze week werd gemeld dat twee demonstranten om het leven waren gekomen. Een demonstrant ligt in een ziekenhuis in Ankara aan de beademing. Volgens de Turkse Human Rights Foundation zijn rond de 4.300 mensen al gewond geraakt. De regering meldt dat tientallen agenten gewond zijn geraakt bij de demonstraties.