Tweede Kamer houdt parlementaire enquête naar debacle Fyra

Foto ANP

De Tweede Kamer houdt een parlementaire enquête naar de Fyra. Vanmiddag stemden zowel de PvdA als de VVD in met de enquête. Vanochtend was al duidelijk dat CDA, D66, 50Plus en Partij voor de Dieren voorstanders waren.

Deze meerderheid wil achterhalen waarom treinen met ernstige technische problemen zijn aangeschaft met deze enquête, waarmee alle Nederlandse staatsburgers onder ede kunnen worden gehoord. “Een parlementaire enquête is het zwaarste instrument dat de Tweede Kamer heeft. Maar dat is hier op zijn plaats”, stelt Stientje van Veldhoven (D66) tegenover persbureau Novum. PvdA-Kamerlid Duco Hoogland :

“Het Fyra-dossier loopt al meer dan tien jaar. Het gaat om veel geld en is zowel technisch als juridisch bijzonder complex. Een eigen onderzoek door de Tweede Kamer is op zijn plaats.”

Kamer wil direct na de zomer van start

De Kamer wil nog voor de zomer beginnen met de voorbereidingen, om dan na de zomer van start te gaan. “Het is de hoogste tijd dat het duidelijk wordt hoe dit zo mis heeft kunnen gaan” aldus Betty de Boer van de VVD.

‘Enquête dient voor politieke aanbevelingen voor de toekomst’

De parlementaire enquête naar de Fyra dient voornamelijk om te reconstrueren hoe het politiek is gegaan om er lering uit te trekken voor de toekomst, zo legt Modderkolk uit:

“Er wordt een commissie samengesteld die betrokken figuren, met name in de politiek, gaat horen. Daar komt over enkele jaren een lijvig rapport uit dat tot aanbevelingen voor de politiek zal leiden. De commissie zal vooral moeten teruggrijpen op het verleden, met een nadruk op 2004 toen de Fyra werd aangeschaft.

Voor de NS heeft deze enquête dus geen grote gevolgen. De beslissing rond de concessie, die het bedrijf kwijt kan raken, staat hier los van.”

Staatssecretaris Wilma Mansveld heeft vandaag tijdens het vragenuurtje in de Kamer ook opheldering moeten geven over het voornemen van de NS om te stoppen met de trein. Er waren er vooral veel vragen over “het gebrek aan regie” en het feit dat Nederland “verrast” werd door het stoppen met de Fyra door de NMBS.

Mansveld liet weten wilde verder vooral de reiziger centraal stellen:

“Belangrijk is duidelijkheid voor de reizigers. De NS heeft gezegd deze week met een plan te komen. Als ik de onderbouwing heb en het plan van de NS wil ik dat voor het weekend naar de Kamer sturen met reactie van het kabinet erbij.”

De NS maakte het besluit om met de Fyra te stoppen gisteren bekend in navolging van het Belgische spoorwegbedrijf NMBS die dat vorige week deed. Die heeft vandaag bij het Openbaar Ministerie in Brussel aangifte gedaan over de Fyra omdat bij de aanbestedingsprocedure voor de hogesnelheidstrein “onregelmatigheden” zijn opgetreden. Dat blijkt uit onderzoek van accountantskantoor Ernst & Young naar de periode 2000 tot 2004. Het rapport van de accountants is naar het OM gestuurd.

De NS heeft er ook geen vertrouwen in dat de hogesnelheidstrein nog goed kan worden gerepareerd door de Italiaanse bouwer AnsaldoBreda. Mansveld noemde dat gisteren een verstandig besluit. Dijsselbloem verklaart vanmiddag tegenover de NOS dat het er “dramatisch” uitziet voor de NS:

NS dreigt concessie voor hsl kwijt te raken

Huib Modderkolk en Oscar Vermeer schrijven vanmiddag in NRC Handelsblad dat de politiek de laatste dagen het vertrouwen in de NS heeft verloren door het fiasco met de Fyra:

“Na jaren verbale strijd met het spoorbedrijf, raakt het geduld in Den Haag merkbaar op. Vorige week donderdag verbood het kabinet NS om naar buiten te treden met het besluit te stoppen met de hogesnelheidstrein. En de minister bemoeide zich tegelijk persoonlijk met de aanstelling van een nieuwe topman bij NS.

En dat is het niet het enige. NS dreigt de concessie voor de hogesnelheidslijn (hsl) kwijt te raken. Nog geen anderhalf jaar geleden gunde een Kamermeerheid NS naast het hoofdrailnet ook het recht om nog tien jaar lang over de hsl te rijden.

Waarom besloot de NS ooit de Fyra te kopen? NRC Handelsblad en de Vlaamse krant De Standaard onderzochten het Fyra-debacle en maakten eind januari, toen de Fyra van het spoor werd gehaald, een reconstructie. Lees deze hier terug.

    • Annemarie Coevert