Merkel wil het eens zijn met Hollande

De Duitse bondskanselier Angela Merkel is voor een permanente voorzitter van de Eurogroep. Ook in Duitsland vinden velen dat geen goed idee.

Het is zoals de Duitse Bondskanselier Angela Merkel (CDU) zichzelf graag ziet: doortastend en aan de knoppen. In het wekelijkse filmpje van het Presse und Informationsamt der Bundesregierung, zeg maar de Duitse Rijksvoorlichtingsdienst, van afgelopen zaterdag wijst Merkel de Chinese premier Li Keqiang zijn plaats aan: „voor deze ene keer” mag hij op haar stoel. En wat later duikt ze op aan de zijde van Franse president François Hollande in het Elysée. Zoals altijd in deze filmpjes is het Merkel die praat.

Het was afgelopen donderdag voor het eerst sinds het aantreden van de Franse socialist als president, dat de beide regeringsleiders een gezamenlijk voornemen voor de Europese Raad aankondigden. De voorzitter van de eurogroep van ministers van Financiën moet, volgens het voorstel, in de toekomst een voltijdse functionaris worden, met een „indirecte aanwijzingsbevoegdheid”. Een lang gekoesterde Franse wens. Daar staat een Duitse wens tegenover: de aanpak van de Europese jeugdwerkloosheid met een eigen budget.

In Nederland werd stekelig gereageerd op het Frans-Duitse hervormingsvoorstel. Premier Mark Rutte (VVD) liet per ommegaande weten er niet veel voor te voelen. En ook Jeroen Dijsselbloem, minister van Financiën (PvdA) én voorzitter van de eurogroep was not amused.

Belangrijker voor Merkel was de ontvangst van haar Franse optreden in haar politieke thuisbasis. Haar woordvoerder had vrijdag al in Berlijn gezegd dat er niet een soort „Europese minister van Financiën” moet komen. De fractievoorzitter van de liberale coalitiepartner FDP in de Bondsdag, Rainer Brüderle (FDP), vond die verzekering onvoldoende. Tegen de Frankfurter Allgemeine Zeitung zei hij zaterdag dat het de vraag is of die eurocrisis zich makkelijker laat oplossen door „nog een goedbetaald baantje in Brussel”.

Maar Merkel heeft ook in de eigen CDU-gelederen niet de wind mee. Ook minister Wolfgang Schäuble (Financiën, CDU) is tegen een voltijdse ambtelijke voorzitter van de eurogroep. Hij vindt dat die moet worden geleid door iemand die in de nationale politiek zijn wortels heeft.

Het liberale Bondsdaglid Otto Fricke, secretaris van de FDP-fractie, zei gisteren tegen deze krant dat het idee van de structuurwijziging kennelijk is uitgebroed tussen het Elysée en het Bundeskanzleramt. „Ze moesten toch ergens mee komen bij de Europese Raad. Hollande wilde dit al langere tijd.” Fricke benadrukt dat er tussen de fracties van CDU en FDP op het terrein van financiën geen grote meningsverschillen zijn. En uit de gezamenlijke tekst van Hollande en Merkel maakt hij op dat aan het voorstel zoveel voorwaarden zijn gekoppeld, dat het nog lang zal duren voordat de structuurwijziging eventueel kan worden ingevoerd.

„Hier is een ander probleem opgelost”, stelt Fricke. Duitsland kan gezien het verleden niet makkelijk in zijn eentje een leidende rol in Europa vervullen. Daarom heeft Berlijn de Frans-Duitse as nodig. Het voorstel van Hollande en Merkel beschouwt Fricke als voornamelijk symbolisch: de twee grote landen in het centrum van Europa staan weer op één lijn.

Fricke zelf is, net als zijn fractievoorzitter, tegen de voorstellen van Merkel en Hollande. Hij vreest voor nieuwe ruzies over welk land dan die permanente voorzitter moet leveren. En de gedachte van Merkel dat de eurogroep met een eigen budget de jeugdwerkloosheid moet bestrijden, wijst hij af. „Met alleen maar meer geld uit Brussel voor een bepaald probleem, wordt dat probleem meestal niet opgelost.”