Erdogan voor vertrek naar Marokko: doe niet mee met protest extremisten

Een demonstrant bij het kantoor van premier Erdogan vannacht. Die vertrekt naar Marokko voor een 'onofficieel bezoek' en roept de bevolking op tot kalmte. Foto AFP / Gurcan Ozturk

Na een extreem gewelddadige nacht in Turkije heeft premier Tayyip Erdogan opgeroepen tot kalmte. Hij vraagt mensen niet mee te doen aan demonstraties die zijn georganiseerd door “extremisten”.

“Wees kalm, relax, en dit zal overwonnen worden.”

Erdogan sprak zijn woorden op een persconferentie op het vliegveld van Istanbul. Hij vertrekt voor een ‘onofficieel bezoek’ naar Marokko, schrijft persbureau Reuters. Hij heeft zich dit weekend fel uitgelaten over de demonstraties, waarbij honderden mensen gewond raakten en 1700 mensen werden gearresteerd. Zo sprak hij:

“Ik verander mijn mening niet onder druk van een paar bandieten.”

“Als jullie 200 duizend mensen in de straat zetten, dan kom ik met een miljoen.”

Woede over arrogante regering

De demonstraties begonnen uit woede over bomen die gekapt zouden worden op het Taksim-plein, omdat de regering het plein wil ‘moderniseren’. Er zou een grote moskee komen en een winkelcentrum. Maar inmiddels is het uitgemond in een breed volksprotest. Onze correspondent Bram Vermeulen vanuit Istanbul:

“Een brede laag van de bevolking voelt dat er dat elke keer als ze ergens moeite mee hebben op wordt gereageerd met geweld en arrogantie. Of het nou gaat om de nieuwe alcoholwet, waarmee de verkoop van alcohol tussen 22:00 en 06:00 aan banden is gelegd, het strenge optreden tegen journalisten (er zitten er honderden vast) of het verdwijnen van een park.”

Protest niet voordelig voor de oppositie, politieke partijen afwezig

Maar er zijn ook veel Turken niet, schrijft Vermeulen vandaag in nrc.next - de conservatieve aanhang van de regerende AK-partij houdt zich stil.

“Dit is geen Turkse lente, geen Anatolische versie van de opstand aan de andere kant van de Middellandse Zee. De AK-partij won de afgelopen drie verkiezingen glansrijk, bij de laatste verkiezingen schaarde de helft van de kiezers zich achter deze premier. Terwijl Europa wegzakt in crisis, viert de Turkse economie zijn hoogtij. De verbouwing van Taksim is daar slechts een uiting van. Het nieuwe Turkije is meer moskeeën en meer winkelcentra.”

Het protest richt zich tegen de houding van de regering, maar is niet per se voordelig voor de oppositie.

“Erdogan is een krachtige leider, maar heeft geen bekwaamheid om compromissen te sluiten. Interessant is de afwezigheid van politieke partijen bij de protesten. De oppositie wordt hier niet beter van.”

‘Ontiegelijk veel woede over media’

De Turkse media berichten nauwelijks over de rellen. Er zijn inmiddels beelden getoond, maar die waren opgeschoond. Premier Erdogan heeft een paar keer live commentaar geleverd. Toen tienduizenden demonstranten slaags raakten met de politie in Besiktas, schakelde 24-uurszender CNN Türk over op een programma over pinguïns. Dat zet kwaad bloed onder de bevolking:

“Er is ontiegelijk veel woede over hoe de media hier verslag van doen. Ze berichten niet over de omvang van de demonstraties. Uit verbolgenheid zijn er satellietwagens in elkaar getrapt.”