Dijsselbloem vertraagt stopzetten Fyra - Meerstadt in 2003 gewaarschuwd

Minister Dijsselbloem wil dat er vandaag nog geen besluit wordt genomen over het stoppen met de Fyra.
Minister Dijsselbloem wil dat er vandaag nog geen besluit wordt genomen over het stoppen met de Fyra. Foto EPA via ANP / Tiago Petinga

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) houdt het besluit van NS om te stoppen met de Fyra voorlopig tegen. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Financiën tegen NRC Handelsblad. De bewindsman wil eerst goed bekijken wat de consequenties en de risico’s zijn om de hogesnelheidstrein naar de leverancier terug te sturen. Aan het einde van de ochtend was er nog topoverleg gaande tussen de NS en de betrokken ministeries.

De Telegraaf meldde vanochtend dat NS besloten heeft te stoppen met de Fyra. Dijsselbloem heeft de NS echter laten weten niet zomaar akkoord te gaan met de beslissing om met de Fyra te stoppen. Volgens een woordvoerder van het ministerie wil Dijsselbloem als aandeelhouder “nauwer betrokken zijn bij dit soort grote beslissingen en hij wil zich eerst beter laten informeren”. Wat het departement betreft wordt er vandaag nog geen besluit genomen en vindt er komende tijd nog overleg plaats.

Vandaag werd ook bekend dat NS-topman Bert Meerstadt vertrekt. Dijsselbloem, zo blijkt nu, heeft de benoeming van Meerstadts opvolger Timo Huges ook al vertraagd. De NS wilde het vertrek van Meerstadt vorige week al bekendmaken, maar Dijsselbloem wilde eerst een gesprek met Huges. Dat gesprek heeft afgelopen donderdag plaatsgevonden.

NS-topman al in 2003 gewaarschuwd voor problemen

Meerstadt zegt toe te zijn aan “een nieuwe stap” maar legt geen verband met de problemen met de Fyra. Uit onderzoek van NRC Handelsblad blijkt dat Meerstadt in 2003 door technici is gewaarschuwd voor de aankoop van de Italiaanse trein. In een groepsraad, een half jaar voor de definitieve aankoop, is hem voorgehouden dat de techniek van AnsaldoBreda zich niet bewezen had en dat het onderhoud veel ingewikkelder zou zijn dan de Italianen beweerden. Een van de aanwezigen toen: “Letterlijk zeiden we: dit wordt een drama.” Meerstadt, destijds als verantwoordelijk directielid aanwezig, schoof de kritiek terzijde.

Als enig aandeelhouder van NS heeft het Rijk zeggenschap over grote investeringen en benoemingen van NS. Dijsselbloem heeft ook zeggenschap geclaimd over een forse desinvestering, wat het geval zou zijn bij het stopzetten van het Fyra-project.

Als NS definitief stopt met de Fyra kost dat het bedrijf honderden miljoenen euro’s. Bovendien heeft dat gevolgen voor de exploitatie van de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Brussel. De aanleg van die lijn kostte zo’n 7 miljard euro. Afgelopen vrijdag werd al bekend dat de Belgische vervoerder NMBS de drie bestelde Fyra’s niet meer wil hebben.

CDA boos dat Kamer ‘volledig buitenspel’ staat

De Tweede Kamer reageerde vanochtend kritisch op de nieuwste ontwikkelingen in het Fyra-dossier. CDA-Kamerlid Sander de Rouwe zei tegen persbureau Novum dat staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) de regie over de Fyra kwijt is. De CDA’er vindt bovendien dat een ander spoorbedrijf de hsl moet gaan exploiteren

De CDA’er is boos dat de Tweede Kamer “volledig buitenspel” staat terwijl België al wel klare wijn heeft geschonken en iedereen er over spreekt. Het is een “enorme fout” van het kabinet om te zwijgen, stelt hij. Hij eist dat de Kamer alsnog op korte termijn wordt geïnformeerd.

De Rouwe bepleitte eerder met D66 een parlementaire enquête naar de gang van zaken. Voor wat betreft de NS heeft hij zijn conclusies al getrokken. Het spoorbedrijf heeft zich ‘volstrekt incompetent’ getoond als het gaat om het exploiteren van een hogesnelheidslijn. De CDA’er wil dat de concessie van de NS wordt ingetrokken en wordt gekeken naar andere Europese partijen die hebben bewezen dat ze wel snelle treinen kunnen laten rijden.

GroenLinks: vandaag alternatief plan voor reizigers

Stientje van Veldhoven (D66) spreekt in een reactie van een “verstandig besluit’ van de NS om te stoppen met de Fyra. Ook zij eist snel duidelijkheid van Mansveld. Bij BNR pleitte Van Veldhoven voor een ‘routekaart’ voor de korte en lange termijn. GroenLinks eist dat Mansveld vandaag nog komt met een plan voor de reizigers komt, laat Kamerlid Liesbeth van Tongeren weten op Twitter. Zij vindt dat Mansveld het voorstel van de Belgische spoorwegen moet omarmen om op korte termijn meer treinen te laten rijden.

Twitter avatar GroenLiesbeth Liesbeth v Tongeren NS baas weg en NL stopt ook met de Fyra lees ik in Telegraaf. GL wil dat Mansveld vandaag met plan voor reizigers komt. Omarm voorstel NMBS!
    • Dolf de Groot, Huib Modderkolk en Oscar Vermeer