Zonder elkaar kan het niet

De verhoudingen tussen Schiphol en de KLM waren de afgelopen jaren slecht. Nu zouden beide partijen dicht bij een nieuwe samenwerkings-overeenkomst zijn.

De presentatie van het akkoord zou eerst in december zijn. Toen in februari. Telkens bleek er meer tijd nodig. Maar nu lijkt het er dan van te komen: de NOS meldde gisteren dat Schiphol en KLM een akkoord hebben bereikt over de toekomst de luchthaven en de rol van de vliegtuigmaatschappij daarin.

Zowel Schiphol als de KLM wil pas meer details prijsgeven als het akkoord is besproken in de ministerraad. De Rijksvoorlichtingsdienst bevestigde dat het onderwerp daar vandaag aan de orde zou komen. Het Rijk bezit 70 procent van de aandelen van Schiphol en voor uitvoer van de plannen is instemming van het kabinet een voorwaarde.

1Waarom is een akkoord nodig?

Schiphol is, zo hebben opeenvolgende kabinetten vastgesteld, „van cruciaal belang” voor de Nederlandse economie. Schiphol moet ook de komende jaren zijn rol als draaischijf in het intercontinentale vluchtverkeer blijven vervullen. Maar juist die rol staat onder druk. De laatste jaren ondervinden Schiphol en andere Europese luchthavens steeds meer concurrentie van strategisch beter gelegen vliegvelden in de Golfregio.

Om de toekomst van Schiphol veilig te stellen, zijn investeringen nodig. En zonder KLM, dat verreweg de meeste intercontinentale vluchten van en naar Schiphol uitvoert, heeft Schiphol helemaal geen internationaal netwerk. Een commissie onder leiding van oud-minister Hans Alders stelde vorig jaar dat samenwerking tussen beide partijen „onontbeerlijk is voor een succesvolle ontwikkeling van Schiphol”. Maar juist aan die samenwerking ontbrak het de afgelopen jaren. In plaats daarvan vochten de luchthaven en de vliegtuigmaatschappij een slepende ruzie uit.

2Waar ging dat conflict over?

KLM vindt dat Schiphol de afgelopen jaren veel te veel ruimte heeft geboden aan concurrenten. Vooral de routes die de sterk groeiende vliegtuigmaatschappij Emirates van en naar Schiphol opende, waren KLM een doorn in het oog. Ook budgetmaatschappij EasyJet, dat vakantiegangers maar ook zakenreizigers van Air France-KLM heeft afgesnoept, werd volgens de Frans-Nederlandse luchtvaartgroep geen strobreed in de weg gelegd.

3Is dat het enige?

Nee. Schiphol heeft regelmatig gesteld dat de tarieven verhoogd moesten worden, door de crisis en de daling van het aantal vluchten. KLM en dochtermaatschappij Transavia gingen daar niet mee akkoord. Zij vinden dat zij recht hebben op een voorkeursbehandeling.

4Zijn er al details van het akkoord bekend?

KLM-topman Peter Hartman zei vorige week tegen Het Parool dat zijn luchtvaartmaatschappij weer voorrang zou krijgen op Schiphol. Ook zou Schiphol zich meer gaan richten op internationale transfers.

De NOS berichtte over plannen om vakantievluchten te verplaatsen naar luchthaven Lelystad. Dit vliegveld wordt al langer gezien als een uitwijkplaats voor Schiphol, waar per jaar maximaal 510.000 starts en landingen mogen worden uitgevoerd. Nu zijn dat er 430.000.

Maar uitbreiding van Lelystad is sinds het jaar 2000 al vier keer tegengehouden door de Raad van State. De regering wil in 2014 een besluit nemen over Lelystad. EasyJet en Transavia hebben in het verleden aangegeven niets te zien in een verhuizing naar de Flevopolder.