Tandpasta's

Het wemelt in de winkels van de ‘verantwoorde’ producten en ‘gezonde keuzes’. Wat is het beste?

‘Deze tandpasta wordt door tandartsen aanbevolen.’ Of: ‘Deze tandpasta wordt door tandartsen zelf gebruikt.’ Het zijn claims die vaak opduiken in tandpastacommercials. Het afgeladen schap tandpastatubes bij de drogist maakt de zoektocht naar de ideale tandpasta nog ingewikkelder. Tientallen merken die op hun beurt weer onderverdeeld zijn in tandpasta’s die beloven witter te maken, tandsteen te laten verdwijnen en nog veel meer. De geraadpleegde tandartsen en deskundigen zeggen dat ze hun patiënten vooral aanraden een – lekkere en betaalbare – tandpasta te kiezen die fluoride bevat: eigenlijk bestaat alleen daarover echt wetenschappelijk bewijs, namelijk dat het beschermt tegen gaatjes. Toch kun je, als je wittere tanden wilt, gevoelige tanden hebt of kampt met tandsteenvorming, een bijpassende tandpasta uitproberen. Maar werkt het ook?

Sensodyne Repair & Protect

Prijs: 4,79 euro, 75 ml

Claim: kan de gevoelige plekken van je tanden herstellen

Dit is

Als je pijn voelt als je koud, heet, zoet of zuur voedsel eet, dan kan het zijn dat je tandwortels blootliggen door terugtrekkend tandvlees. De oorzaak is mogelijk dat je te hard poetst. Het afsluiten van de pijnveroorzakers verhelpt de pijn. De truc van Sensodyne Repair & Protect is het dichtstoppen van de kanaaltjes in het tandbeen, waarin de uitlopers van de zenuwen zitten. Dat gebeurt met het stofje calciumnatriumfosfosilicaat dat de merknaam NovaMin draagt. Wanneer NovaMin in contact komt met speeksel, komt er calcium en fosfaat vrij, die het blootliggende tandbeen afdekken met een beschermend laagje.

En dat kan werken, de claim klopt dus. Ook al is voor overtuigend wetenschappelijk bewijs meer onderzoek nodig. Hoewel de patiënten van de ondervraagde tandartsen na gebruik van een speciale tandpasta vaak minder last hebben van gevoelige tanden, zijn ze zeker niet altijd van hun problemen af. Toch zijn deze tandpasta’s de simpelste, goedkoopste en effectiefste eerste behandeling. Het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam raadt mensen met gevoelige tanden of tandhalzen aan verschillende tandpasta’s te proberen, omdat ze allemaal een andere werking hebben. Werken ze geen van allen, dan is de volgende stap dat de tandarts een beschermlaagje over de gevoelige plek heen legt, of er een vulling aanbrengt.

Prodent Anti-tandsteen

Prijs: 1,35 euro, 75 ml

Claim: vermindert vorming van nieuw tandsteen

Dit is

Tandsteen is verkalkt tandplak, dat vaak aan de rand tussen tand en tandvlees zit. Het kan tandvleesontsteking veroorzaken en, nog erger, parodontitis – waarbij uiteindelijk zelfs tanden kunnen uitvallen.

Tandsteen ontstaat door een te veel aan calcium: calcium kan dus ook risicovol zijn. In Prodent Anti-tandsteen zit pyrofosfaat. Deze stof bindt calcium en schermt het af, waardoor er minder calcium overblijft om tandsteen te vormen. Onderzoek heeft aangetoond dat door te poetsen met een anti-tandsteenpasta er 30 tot 50 procent minder supragingivaal tandsteen wordt gevormd. Supragingivaal tandsteen zit boven het tandvlees op de tand of kies en is ongevaarlijk. Het gebruik van de anti-tandsteenpasta verwijdert dat eenmaal gevormde tandsteen niet. En het voorkomt ook de vorming van subgingivaal tandsteen niet (tandsteen onder het tandvlees). En juist dat is de gevaarlijke variant, die kan leiden tot tandvleesontsteking en parodontitis.

De claim dat Prodent Anti-tandsteen de vorming van tandsteen vermindert, klopt. Maar het gaat daarbij enkel om het type tandsteen dat om esthetische redenen wordt verwijderd. Op het risicovollere type tandsteen heeft het geen effect.

Oral-B 3D Glamour White

Prijs: 3,90 euro, 75 ml

Claim: maakt de voor-, achterzijde en zichtbare oppervlaktes tussen de tanden witter

Dit is

Bijna elk tandpastamerk heeft een whitening tandpasta in zijn assortiment. Whitening tandpasta werkt door hetzelfde stofje als dat in de anti-tandsteenpasta’s zit: pyrofosfaat. Calcium hecht kleurstof aan het tandoppervlak. Daardoor ontstaat verkleuring. Pyrofosfaat bindt, zoals gezegd, het calcium en schermt het af, waardoor kleurstoffen uit bijvoorbeeld koffie en thee minder goed hechten. Het vermindert dus de hechting van kleurstoffen, die je – mede dankzij schuurmiddel dat in een lichtere variant ook in gewone tandpasta’s zit – vervolgens makkelijker kunt wegpoetsen. Maar denk niet dat (de in Nederland toegestane) whitening tandpasta’s je tanden witter maken: het is het onderliggende tandbeen dat de kleur van de tanden bepaalt. En die wordt door de tandpasta niet beïnvloed. Het bleken van tandbeen werkt alleen met waterstofperoxide. Whitening tandpasta verwijdert enkel de aanslag die voedingsmiddelen veroorzaken. Een aanslag waar, volgens de geraadpleegde tandartsen, niet veel mensen last van hebben en die in lichte vorm ook verdwijnt door het gebruik van gewone tandpasta. De claim klopt dus niet voor iedereen. Het is aan de gebruiker om te beoordelen of de whitening tandpasta ervoor zorgt dat zijn tanden minder snel verkleuren, zegt hoogleraar preventieve tandheelkunde Cor van Loveren. Er bestaan zowel onderzoeken die de werking bevestigen als onderzoeken die de werking ontkennen. En je kunt soms met apparatuur wel effect zien, maar met het blote oog niet. Voor Oral-B 3D Glamour White geldt: baat het niet, het schaadt ook niet.