Straling onderweg naar Mars valt mee

NASA ontwikkelt de Orion-capsule waarin Marsreizigers terug zouden kunnen keren op aarde. Op 1 mei werd het parachutesysteem van de capsule, hier in een vliegtuig, boven een woestijn in Arizona getest. Foto NASA

De dosis gevaarlijke ruimtestraling onderweg naar Mars valt mee, blijkt uit metingen van NASA’s Mars-wagen Curiosity tijdens zijn reis naar de rode planeet. Een retourtje zal Marsreizigers zo’n 660 millisievert aan stralingsschade opleveren, schrijven onderzoekers vandaag in het vakblad Science. „Dat is een forse dosis, maar uiteindelijk lijkt het me te doen”, zegt Klaas Franken radiobioloog aan het AMC.

Hij schat dat zo’n dosis ongeveer 10 procent extra kans op kanker oplevert door DNA-schade. Daarnaast is er een verhoogd risico op staar door netvliesschade. Franken: „Maar als je dan toch naar Mars gaat, lijken andere risico’s me veel groter.”

Straling, onderweg en op het Mars-oppervlak, gold als een van de grote bezwaren tegen bemande Mars-reizen. Het RAD-meetinstrument aan boord van Curiosity meet voor het eerst de precieze niveaus.

Het meest problematisch lijkt de continue hagel van kosmische straling uit het diepe heelal. Door hun extreem hoge energieën schieten de deeltjes dwars door stralingsschilden heen. Daarnaast zijn er incidentele hoosbuien van tragere deeltjes, afkomstig van zonne-uitbarstingen. Die kun je zien aankomen, en worden beter tegengehouden door stralingsschilden.

De laatste tijd zijn er daarvoor volop plannen gelanceerd. NASA werkt aan de Orion-capsule en de SLS-raket met Mars als officieel einddoel, Rusland heeft Mars-ambities, en het particuliere Amerikaanse initiatief Inspiration Mars wil al in 2018 twee ruimtevaarders op een reis van 501 dagen langs de achterkant van Mars sturen. Liefst een harmonieus getrouwd ouder stel. Vanwege het krappe ruimteschip, maar ook omdat de kans op kanker in de resterende jaren dan lager is.

Nog hogere stralingsdoses liggen in het verschiet voor de bijna tachtigduizend Marsreislustigen die zich al aanmeldden bij het Nederlandse initiatief Mars One. Zij dingen mee naar een enkele reis naar Mars, als kolonisten. De stralingsniveaus die zij op het Marsoppervlak moeten doorstaan brengt Curiosity nu in kaart.