Column

Later word ik boef

Ontmoeting in ‘Buch in de Bajes II’ (RTL4)

De zorg voor stervenden en een extra beveiligde gevangenis zijn geen onderwerpen waar je als televisiemaker gemakkelijk dichtbij kan komen. Het vereist het geduld en de investering in tijd om het vertrouwen te wekken van mensen die zich vermoedelijk niet graag onder deze omstandigheden laten filmen.

De vierdelige serie De laatste levensfase van Nieuwsuur-redacteuren Judith Pennarts en Jane van Laar (NOS/NTR) en de gisteren afgesloten tiendelige reeks Buch in de Bajes II (RTL 4) verdienen dus beide alle lof, voor doorzettingsvermogen en lef. Dat gezegd hebbende valt direct het verschil in toon op, hoofdzakelijk toe te schrijven aan dat tussen publieke en commerciële omroep.

Menno Buch bijt zich vast in de meer spectaculaire verhalen die hij in de EBI van Vught tegenkwam. Hoe gekker en extremer de onherkenbaar gemaakte gedetineerden overkomen, hoe beter. De interviewstijl van Buch is merkwaardig, maar effectief. Meestal begint hij in de trant van: „We hebben laatst ook al een goed gesprek gehad. Wat ik nu zat te denken, is het volgende. Jij bent een heel intelligente jongen. Maar waarom denk je dan dat je toch hier bent terechtgekomen?”

Ze nemen hem serieus en respecteren zijn moed om hen soms tegen te spreken. Je ziet het niet vaak: een kerkdienst achter glas, een jongen van wie de vader tijdens zijn detentie zijn moeder heeft gedood, een andere gevangene die vertelt dat hij als kind al droomde te eindigen in een toren van de Bijlmerbajes, en dan niet als bewaker.

Maar montage en presentatie zijn rommelig, van de hak op de tak. Bij een item met een gemaskerde politieman die speciale gevangenentransporten verzorgt en mag pronken met zijn rijkunsten, weet je meteen weer naar welke zender je kijkt.

Het vierluik van Pennarts en Van Laar mijdt juist elk effectbejag en imponeert door de droge terughoudendheid. Zowel in deel één over een Drentse dorpsarts als het tweede deel in het Dordrechtse Albert Schweitzerziekenhuis (een favoriet van de publieke omroep) zitten we met onze neus op gevoelige gesprekken met stervenden. Welke behandeling willen ze nog wel en welke niet meer?

De huisarts legt uit dat je rationeel wel een besluit kunt nemen dat het zo mooi is geweest, maar dat het lichaam toch altijd vanzelf kiest voor overleven. Ook de ernst en toewijding van de ziekenhuisartsen en verpleegkundigen maken indruk. Het viel even stil, voordat Tom Egbers vervolgens de sport aankondigde.