Kinder-tv: geniet, maar kijk met mate

Op de cursus ‘Kritisch televisie kijken’ leren ouders hoe kinderen veilig tv kunnen kijken. „Mijn zoon peuterde de broodrooster uit elkaar.”

Thomas de Trein: favoriet van autistische kinderen.

Kinderen worden dik van tv kijken. Het maakt ze asociaal. Crimineel. Of juist sociaal. De onderzoeken over het effect van televisiekijken op jonge kinderen, spreken elkaar vaak tegen. Is tv slecht, of niet eens zo heel slecht voor kinderen? Of hangt dat vooral af van wat ze zien?

Op die vragen proberen ouders antwoord te krijgen in de speelzaal van kinderdagverblijf Studio Kakelbont op het Media Park. Hier worden kinderen van omroepmedewerkers opgevangen, maar ook kinderen uit Hilversum-Noord. Een tv heeft het pand niet – „bewust, dat is beter voor de rust op de groep”, zegt een leidster. Daarom staat er een beamer op een hoge kinderstoel voor de cursus ‘Kritisch televisie kijken’ van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, bedoeld voor ouders en verzorgers van kinderen tot 6 jaar. De cursus is ook voor op kinderdagverblijven, scholen of in bibliotheken, en kost 200 euro per avond voor de hele groep.

Cursusleider Martine Verstraete helpt de aanwezigen meteen uit de droom: ze gaan niet naar huis met een concreet voorschrift van een kwartier per dag tv en alleen publieke omroep. De programma’s van de publieke omroep zijn niet per definitie beter. Bij aankoop van internationale programma’s vissen alle zenders uit dezelfde poel, en krijgt kinderzender Nickelodeon voorrang, omdat die zender de grootste speler is. Zo komt het BBC-programma Thomas de Trein op Nick Jr. terecht.

Wel krijgen de ouders interviews met deskundigen te zien, en stellingen voorgelegd die voor discussie moeten zorgen. „Kinder-tv hoeft niet altijd leerzaam te zijn”, is zo’n stelling. Victor Coolman, directeur programmering en acquisitie bij Nickelodeon, licht in een fragment toe: „Nick Jr., voor de 3-5 jarigen, is voor ons een educatief kanaal. Bij de gewone Nickelodeon, vanaf 6 jaar, laten we dat educatieve los en gaat het om na school lekker relaxen en lachen.”

Eén moeder in de zaal laat haar kinderen, een tweeling van bijna drie, nooit tv kijken. „Ze moeten de ruimte hebben om hun hersentjes te ontwikkelen, en ik heb gelezen dat televisie ze in een toestand brengt die erger is dan slaap.” De rest van de cursisten is milder; maar worstelt wel met de hoeveelheid tijd, en het meekijken met oudere broers en zussen.

Hamvraag van de avond: is het schadelijk als jonge kinderen tv kijken? Christel van der Velden, met drie kinderen van 8, 7 en 4: „Voor mijn oudste zoon was Nickelodeon niet goed. Als hij gekeken had was hij daarna helemaal de weg kwijt, snel geïrriteerd. Nu heb ik de zender geblokkeerd en kijkt hij Freek in het Wild op de computer.” Volgens Sandra van Eys, moeder van een achtjarige en een driejarige, zijn de publieken niet altijd beter dan de commerciëlen. „Op Zappelin was een programma dat Uit elkaar heette, en altijd als mijn zoon dat gezien had, stond hij met een schroevendraaier in mijn broodrooster te peuteren om hem uit elkaar te halen.”

Verstraete van Beeld en Geluid legt uit dat vooral voor kinderen tot 2 jaar de sensomotorische ontwikkeling door tv zou kunnen worden geremd. Ze zien bewegende beelden, maar kunnen die niet pakken. Ook Peter Nikken, hoogleraar mediaopvoeding en verbonden aan het Nederlands Jeugdinstituut ziet negatieve effecten: „Als de tv aangaat, zie je dat dit een stoorzender kan zijn voor het spelgedrag van kinderen, en ook voor hun taalontwikkeling.” Maar tv is volgens hem ook een venster op de wereld, ontspanning en vermaak. Dus: kijken met mate, en weten wat kinderen zien.

De moeder van de televisieloze tweeling voelt zich na afloop van de cursus gesteund in haar ideeën. „Ik kwam hier om te kijken of ik het mis had, maar ik ben gesterkt in mijn keuze. Het zijn leuke jongens, en tv kijken kunnen ze altijd nog.”