Belgische spoorwegen kraken Fyra en ontbinden contract

Fyra-treinstellen staan geparkeerd op het rangeerterrein Watergraafsmeer bij Amsterdam. Foto ANP / Bram van de Biezen

Vanwege de aanhoudende technische problemen stopt de NMBS, de Belgische spoorwegen, met de hogesnelheidstrein Fyra. De levering van de bestelde treinen wordt geweigerd en het aankoopcontract wordt ontbonden. Dat heeft NMBS-directeur Marc Descheemaecker medegedeeld in een persconferentie. Ook uitte hij stevige kritiek op de treinen van leverancier AnsaldoBreda. “Roestende assen kunnen leiden tot versnelde as-breuk en dat is geen goed idee bij een rijdende trein.”

NMBS schetst rampzalig beeld van Fyra

Tijdens de persconferentie somde Descheemaecker de problemen met de Fyra op. Zo kwamen deuren en trappen los. Kabels en leidingen waren niet goed bevestigd en bij elektriciteitskabels kon makkelijk vocht komen. Daarnaast had elke monteur zijn eigen werkwijze, waardoor alle treinen volgens de NMBS verschillend waren. Ook was de hoorn van het alarm zo gebouwd dat er sneeuw in kon waaien. “Het zou humoristisch zijn als het niet zo pijnlijk zou zijn,” aldus Descheemaecker.

In Nederland is een zogenoemde stofkamanalyse uitgevoerd van twee halve treinen. Het maximale aantal strafpunten dat hierbij is toegestaan is tien. Uit de analyse van de twee halve treinen kwamen echter scores van 1057 en 2019 punten naar voren. Zelfs nadat de treinen in Nederland buiten gebruik waren gesteld ontstonden er problemen. In treinstellen die op het spooremplacement in de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer stonden vlogen de batterijen, die onder de zitplaatsen zaten gemonteerd, in brand.

Bekijk hier een klein deel van de persconferentie. Onder dit bericht staat de hele persconferentie.

De Belgische spoorwegen hebben er geen vertrouwen in dat leverancier AnsaldoBreda de problemen kan oplossen, onder meer omdat AnsaldoBreda in financieel zwaar weer zit. Ook de geloofwaardigheid van het bedrijf is een probleem, aldus Descheemaecker. “Ze verklaarden eerder dat de problemen binnen drie dagen konden worden opgelost.”

Eerder vandaag meldde de Gazet van Antwerpen al dat de NMBS vandaag bekend zou maken te stoppen met de Fyra.

Problemen sinds de start

De Fyra op het traject Amsterdam-Brussel kampte sinds gingen rijden op 9 december vorig jaar met technische problemen. Op 17 januari namen de NMBS en de NS de Fyra uit dienst, omdat er letterlijk stukken van de trein af vielen tijdens het rijden en de veiligheid van de reizigers niet meer kon worden gegarandeerd.

De NMBS betaalde al een voorschot van 37 miljoen euro voor de drie bestelde Fyra’s. Die zijn nog niet geleverd en NMBS zal dit bedrag terugclaimen bij AnsaldoBreda. De NS heeft al negen treinen geleverd gekregen, waarvan er vijf treinen op dit moment niet kunnen rijden. Ook twee andere treinen hebben problemen. De NS heeft nog zeven treinstellen in bestelling staan. De treinen kosten 21 miljoen euro per stuk.

NS komt in juni met conclusies

Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Wilma Mansveld (PvdA) zei eerder vandaag de Belgische persconferentie af te willen wachten alvorens te reageren. De NS laat in een reactie weten ‘medio juni’ hun conclusies op basis van het onderzoek naar de technische gesteldheid van de Fyra naar de staatssecretaris te sturen. Dan wordt er ook een plan voor de de treinverbindingen tussen Nederland en België gepresenteerd.

De NMBS heeft Thalys gevraagd om het huidige treinaanbod, negen treinen per dag op het traject Parijs-Brussel-Amsterdam, op te voeren naar twaalf per dag. Op de huidige verbinding Brussel Den Haag, die acht keer per dag rijdt, gaan ook meer treinen rijden. De NMBS heeft aan de NS voorgesteld om voor oktober de frequentie op te voeren naar tien treinen per dag, en in december naar twaalf per dag.

‘Minderwaardig materiaal’

De Belgische nieuwssite Deredactie.be heeft foto’s gepubliceerd van de schade die de Fyra-treinstellen hebben opgelopen in de drie weken dat ze reden. De schade wijst er volgens de site op dat er mogelijk minderwaardig materiaal is gebruikt bij de treinstellen van AnsaldoBreda. Bekijk de foto’s hier.