Sleutelen aan een nieuwe Googlestijl

Google verandert het uiterlijk van al zijn webdiensten. De witte zoekpagina waarmee het internetbedrijf begon dient als inspiratiebron.

Het was de eerste opdracht die Google-oprichter Larry Page zijn personeel gaf toen hij in 2011 weer topman werd: „We gaan alles opnieuw ontwerpen.”

Google (jaaromzet 50 miljard dollar, 54.000 werknemers) was versnipperd geraakt door een onoverzichtelijk aantal diensten en hobbyprojecten. Page schrapte producten, koppelde gebruikersprofielen aan elkaar en eiste ‘zichtbare’ eenheid. De laatste tijd zijn YouTube, Google Maps, sociaal netwerk Google+ en nu Gmail (425 miljoen klanten) verbouwd. De nieuwe mail-apps werden gisteren gepresenteerd.

Google, opgericht door wiskundigen, staat niet bekend om zijn geraffineerde ontwerpstijl. De zoekmachine was in 1998 niet meer dan een witte pagina met een zoekveld.

„Toch is dat nu weer onze inspiratiebron: simpel, schoon en snel”, zegt Jason Cornwell. Hij leidt sinds drie jaar de designafdeling van Gmail en is samen met de Nederlandse interactieontwerper Jeroen Jillissen verantwoordelijk voor de recente aanpassingen van de maildienst.

Gelikte apps maken is een kunst. Maar in een bedrijf dat groot werd met data en statistieken heeft een creatieveling het niet altijd makkelijk. Het klassieke verhaal dat de ronde doet: Googlevormgevers mochten niet zelf de kleur blauw kiezen voor een taakbalk, maar moesten liefst 41 smaken blauw uittesten. De opdrachtgever was Marissa Mayer, nu baas van Yahoo.

„Je kunt daar lacherig over doen,maar die gebruikersdata zijn een goed hulpmiddel om je ontwerp bij te schaven”, zegt Cornwell. Zijn team doet ook laboratoriumonderzoek, om te zien hoe mensen prototypes van Gmail gebruiken. „We volgen hun oogbewegingen en kijken of ze blij of verrast reageren.”

In de webversie van Gmail is de belangrijkste wijziging nu functioneel: mail wordt onderverdeeld in categorieën als reclame, berichten van sociale netwerken en updates van bedrijven. Elk sectie krijgt een tabblad met een kleurtje.

Het is de bedoeling om de mailbox zo overzichtelijk mogelijk te houden, zegt Cornwell: „Je krijgt meer commerciële mail dan berichten van echte mensen.” Google had al een filter dat automatisch belangrijke mail sorteerde, maar die functie werd te weinig gebruikt.

De aanpassingen in de browserversie van Gmail zijn minder opvallend dan die in de mobiele apps voor Android en iOS. De software voor smartphones wordt wel gelijktijdig ontworpen. Met één verschil: op concurrerende besturingssystemen, zoals Apples iOS, moet Cornwell balanceren tussen twee stijlen. „Gmail moet dan aanvoelen als een iPhone-app, maar passen in de Googlestijl.”

Die stijl – veel wit, primaire kleuren, rechthoekige vormen – omschrijft hij als „authentiek digitaal”. Maar Googles pixel pushers (geuzennaam voor ontwerpers) moeten voorzichtig manoeuvreren. De reacties op vernieuwingen zijn vaak fel. Logisch, want bij webapps is de gebruiker gedwongen te upgraden. „We veranderen alleen iets als we denken dat het een verbetering is. Maar je kunt niet alle 425 miljoen gebruikers gelukkig maken”, zegt Cornwell. „In de komende weken sleutelen we nog wel wat bij.”

Terwijl Google kiest voor voorzichtige aanpassingen, gaf Microsoft zijn software een radicale make-over. Bij alle Windowsproducten voeren nu platte kleurige rechthoeken – live tiles of tegels – de boventoon.

Ook Apple bereidt een nieuwe ontwerpstijl voor. De iPhone en iPad bevatten veel iconen die op levensechte dingen lijken, zoals een houten boekenkast voor de kiosk, of een ‘bijna echt’ notitieblok en adresboek.

Het is de verwachting dat Apples hoofdontwerper Jony Ive over twee weken een simpeler stijl presenteert waarin hij breekt met 3D-effecten, schaduwtjes en nepvoorwerpen.

Ive, bekend geworden met zijn minimalistische computerontwerpen, is sinds vorig jaar ook verantwoordelijk voor het uiterlijk van alle software. Volgens geruchten zal Apple zijn beeldtaal in ieder geval ‘platter’ maken. „Logisch, want plat is dé trend op dit moment”, aldus Cornwell.

    • Marc Hijink