Kans om te zien wat je normaal niet ziet

Puur muzikaal hoeft Nederland het van het Holland Festival niet meer te hebben. Wat positief is. Hoogtepunten van een muziekseizoen laten zich voorspellen noch concentreren. Wat op papier een geramd succes lijkt, kan tegenvallen. Omgekeerd biedt het onopvallendste recital soms ontwrichtende verrassingen, goed voor weken nagenot.

De functie van het Holland Festival is dus verschoven naar het grensoverschrijdende. Hier zie je wat je normaal niet ziet. Voorstellingen die recensenten splijten in de ‘nulballers’ versus de ‘vijfballers’.

Voor een deel waren die elders al voor te proeven. Zonder de financiële steun van het Hollands Festival als coproducent van voorstellingen die elders eerder in première gingen, was het festival een schimmetje van zijn huidige gedaante. En, helaas, niet altijd werden de verwachtingen dan ingelost. De 3D-filmopera Sunken Garden van Michel van der Aa bleek een dapper experiment dat als geheel onvoldoende boeide en zich cinematografisch niet kon meten met state of the art-producties van 3D-films waarbij niet ook live gezongen wordt. Tragedy of a Friendship van kunstenaar Jan Fabre, schrijver Stefan Hertmans en componist Moritz Eggert: vooral onmisbaar voor wie geniet van overigens zeer prangende beelden van marteling en seks.

Wat dan wel? De voorstelling Quartett van Luca Francesconi gooide hoge ogen bij de wereldpremière in La Scala Milaan. En de Gospel according to the other Mary van John Adams werd weliswaar gekraakt om de slappe vertellijn, maar wat muzikaal in omloop is, belooft een catchy en vernieuwend topstuk. De nieuwe productie van Wagners Die Meistersinger von Nürnberg (regie: David Alden) biedt straks zeker fraaie tableaus, een muzikaal geschraagde personenregie en – interessant – het Nederlands Wagnerdebuut van operachef Marc Albrecht.

Maar Adams, Wagner? Het Holland Festival moet toch vooral het festival van het ongehoorde zijn. Van het unieke, zoals de marathon van Nine Rivers belooft te worden, magnum opus van James Dillon.

Nog een voorspelbaar dieptepunt ten slotte: Licht op de langste dag, afscheidsconcert van de Radio Kamer Filharmonie. Bewezen topkwaliteit – die op die langste zomerdag definitief ophoudt te bestaan.