Hic sunt leones

Als kaartenmakers in vroeger tijden op een gebied stuitten waar ze zich liever niet in waagden, markeerden zij dat gebied op hun kaart met de woorden ‘hic sunt leones’, hier zijn leeuwen. Volgens latere conventies werden dat soort gebieden gewoon wit gelaten. Sinds een jaar of tien wonen wij in zo’n witte vlek, vrijwel midden in de Randstad. Op ANWB-kaarten en Google Earth zijn wij gewoon te vinden en ook het panoramische fotowagentje van Streetview is ooit langsgeweest, maar op de bereikskaarten van de telecomproviders zijn wij een witte vlek. Of beter: zouden wij zo’n vlek moeten zijn. Maar de providers schamen zich voor hun kale plekken, en net als mensen met haaruitval proberen zij ze aan het oog te onttrekken. De kaptechniek waarmee zij dit doen heet ‘projectie’ of ‘prognose’. In de jaren tachtig verspreidde de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) kaarten van Nederland waarop de Markerwaard al volledig was ingetekend, een waterbouwkundige wensdroom die zoals bekend nooit is uitgekomen. De telecomproviders doen iets dergelijks: hun ‘dekkingskaarten’ geven niet de situatie van dat moment weer, maar de situatie zoals hij ooit zal zijn, als alle zenders die zij zouden willen plaatsen, er ook echt staan. En werken. Maar tussen droom en daad staan ook hier wetten in de weg en praktische bezwaren. Eén assertieve dwarsligger is genoeg.

Onze wijk, weten wij inmiddels, is in dit opzicht berucht. Vrijwel iedereen die in de telecom werkt, kent onze postcode. Noem hem niet in hun bijzijn, of ze barsten uit in razernij of een hartverscheurend huilen.

In dat gebied woont iemand die er nu al tien jaar in slaagt om de plaatsing van een extra gsm-mast tegen te houden. Wij hebben geen idee wie dit is, maar zouden het wel graag willen weten. Op internet kun je speciale hoedjes kopen die je beschermen tegen kwalijke straling. Wandelend door onze wijk ben ik voortdurend attent op dragers van zo’n hoedje, mogelijk in het gezelschap van een in aluminiumfolie gewikkelde hond. Het zou de boosdoener kunnen zijn.

De juridische loopgravenoorlog over één extra gsm-zendertje duurt voort, maar intussen hebben de cartografen van de telecom de witte vlek alvast gekoloriseerd. Bij Vodafone was onze straat knalrood met kleine vlekjes oranje, bij KPN zijn we blauw en lichtblauw, hetgeen in beide gevallen ‘zeer goed’ tot ‘goed’ betekent, terwijl het signaal vaak domweg nul is. Bellen of gebeld worden is dan onmogelijk, internet werkt überhaupt niet.

Wij schreven een brief naar Vodafone, met de vraag of een kaart rood maken waar hij wit zou moeten zijn niet neerkwam op misleiding, of zelfs valsheid in geschrifte. Goed dat u ons hierop attendeert, reageerde Vodafone, hartelijk dank, en paste de kaart aan. Sindsdien staat er in kleine lettertjes bij dat er geen rechten aan kunnen worden ontleend. Per saldo hebben wij Vodafone dus alleen maar geholpen deze consumentenmisleiding te perfectioneren. Uit erkentelijkheid schold Vodafone ons wel voortaan de helft van de rekening kwijt.

Toen ons contract verliep stapten wij over naar KPN. Ook volgens hun kaarten kent onze straat maximale dekking, maar er veranderde in het geheel niets. Zij het dat KPN minder coulant is. Eerst hanteerden zij lange tijd een ontkennings- en ontmoedigingstaktiek, en toen het bewijs onmiskenbaar geleverd was, liet een vrolijke medewerkster na enige weken per voicemail weten dat er helaas niets aan te doen was. Geen naam, geen terugbelnummer, niets. We probeerden het via de website van de klantenservice, maar met de computer (Apple) en de browser (Firefox) die wij gebruiken, werkt die niet. Je krijgt de indruk dat KPN in dat soort dingen een beetje achterloopt.

Wij gaan het met deze kwestie nu hogerop zoeken, zoals het dan heet, al weten we nog niet precies hoe. De Tweede Kamer? Brussel? Als Neelie Kroes klaar is met het aanpakkken van de roaming-tarieven, is dit misschien een mooi nieuw project voor haar. Ik werk aan een uitvoerige brief aan onze onverschrokken eurocommissaris, maar mijn vrouw heeft er weinig fiducie in. Zij voorziet een jarenlange bureaucratische lijdensweg. We kunnen beter verhuizen, meent zij. Sinds enige tijd zie ik haar grasduinen op Funda. Waar de huizen trouwens ook vaak heel anders worden afgebeeld dan ze in werkelijkheid zijn. Bij het woord ‘informatiesamenleving’ ga je onwillekeurig uit van correcte informatie, maar vermeerderde informatie is natuurlijk ook vermeerderde kletskoek. En bedrog. Het internet kent geen witte plekken, maar er zijn wel leeuwen.

Jan Kuitenbrouwer is directeur van de Taalkliniek (taalkliniek.nl).