Euronext eist vergoeding gebruik 'AEX'

Kemphanen Euronext en TOM staan maandag opnieuw voor de rechter. Inzet is ditmaal het merkrecht op ‘AEX’.

Het is niet voor het eerst dat de twee partijen tegenover elkaar in de rechtszaal staan. TOM sleepte Euronext vorig jaar nog voor de rechter om toegang te krijgen tot de optiebeurs. Dit keer is het Euronext die TOM daagt. De voormalige beursmonopolist claimt dat de jonge concurrent inbreuk maakt op zijn intellectueel eigendom.

TOM werd opgericht in 2009. Aandeelhouders zijn BinckBank, IMC, Optiver en ABN Amro. Tot 2007 genoot NYSE Euronext – een fusie van grote Amerikaanse en Europese effectenbeurzen – een monopoliepositie, maar met de invoering van de Europese beleggingsrichtlijn MiFID in 2007 werd de markt opengesteld voor alternatieve beurzen.

De concurrentie van TOM, heeft ertoe geleid dat de tarieven voor opties flink zijn verlaagd en de productvoorwaarden zijn verbeterd. Met een geavanceerde zoekmachine die razendsnel de tarieven op verschillende beurzen met elkaar vergelijkt en de beste prijs selecteert, wist TOM zelfs het monopolie op de aandelenmarkt te breken.

Op de optiebeurs was dat lastiger. Om daar te kunnen verhandelen moest NYSE Euronext aan TOM een lidmaatschap verlenen. Dat gebeurde pas na tussenkomst van de rechter, vorig jaar.

Begin dit jaar introduceerde TOM een nieuw product: ‘opties gebaseerd op de AEX index’. De verwijzing naar de AEX was Euronext tegen het zere been. „Als houder van AEX-merken en andere waardevolle intellectuele eigendomsrechten, kunnen we ongeautoriseerd gebruik van onze eigendomsrechten niet toestaan”, aldus woordvoerder Alice Jentink van Euronext.

„TOM is aan het meeliften op onze zorgvuldig opgebouwde reputatie”, aldus Jentink. „Ze zijn volledig afhankelijk van ons werk en management van de index dus het is logisch dat ze via een licentie betalen voor het werk dat wij verrichten, net zoals alle andere gebruikers .”

TOM ziet geen reden om de fee te betalen, omdat „refererend merkgebruik” geoorloofd is, zo liet TOM-directeur Willem Meijer gisteren weten. Hij ziet het kort geding als een gebruikelijke plagerij van de grote marktleider die geen zin heeft in kleine luizen in de pels.

Harmen van der Schoor van de eveneens gedagvaarde beleggersbank BinckBank ziet de zaak als „één van de vele pogingen van Euronext om de monopoliepositie uit het verleden terug te krijgen”.

Een overwinning van TOM kan volgens Meijer grote gevolgen hebben voor de Europese markt. „Licentiegeld vormt een belangrijke inkomstenbron voor de traditionele beurzen in Europa dus er wordt met argusogen naar deze zaak gekeken.”

Euronext in Amsterdam kampt met nog een andere onzekerheid. Het moederbedrijf NYSE Euronext in New York heeft een bod aanvaard van branchegenoot ICE uit Atlanta. Die heeft vooralsnog geen belangstelling voor de kleinere, lokale beurzen van het concern, zoals de handelsvloer op het Damrak. De toekomst van de aloude Amsterdamse beurs is dan ook hoogst onzeker.