Optiek en akoestiek

In mijn vorige column, twee weken geleden, beschreef ik ‘het spel om de macht’ tussen de twee regeringspartijen over het beleid ten aanzien van illegalen in ons land.

De Ledenraad van de PvdA had – met onverholen steun van PvdA-fractievoorzitter Samsom – een reeks van eisen op tafel gelegd, gericht op versoepeling van het beleid op dit punt. Met een zwierig gebaar deponeerde Samsom dit pakketje op de tafel van de VVD.

Het spel om de macht kreeg vorige week een vervolg. PVV-leider Wilders had een Kamerdebat geëist over de vraag of de VVD de wensen van de PvdA zou steunen.

Oud-premier Van Agt zei ooit: „politiek is in hoge mate een zaak van optiek en akoestiek”. Dat ware woord is zonder meer van toepassing op het rijtje van PvdA-eisen. Als je het rijtje langs gaat, is er niet of nauwelijks een afwijking te zien van het regeerakkoord, van het al door staatssecretaris Teeven gevoerde beleid of van door deze bewindsman al eerder gedane toezeggingen.

Het spel om de macht van Samsom deed mij terugdenken aan de tactiek die ik, zo’n veertig jaar geleden, als jong fractievoorzitter van de VVD wel eens toepaste. Ik had dan langs de binnenlijn gehoord wat er in het kabinet zou worden besloten en eiste vervolgens, vóór zo’n besluit officieel werd genomen, in het openbaar hetzelfde. Pot voor meneer!

En toen was er vorige week het Kamerdebat. Vlak daarvoor verscheen de staatssecretaris op de televisie. Hij zei gewoon door te gaan met zijn beleid. Verder geen polonaise. Dat leidde (overeenkomstig de bedoeling) tot stille woede bij de PvdA. Geen uitgesproken gemor, want dan zou de zaak escaleren. De VVD hield met argusogen de PvdA in de gaten.

De oppositie koos de te verwachten lijn van het stoken in de coalitie.

De PvdA, met als woordvoerster de dochter van oud-CDA-minister Maij, liet – las ik ergens – „met een stalen gezicht alle vragen van de oppositie afketsen”.

De enige duit die staatssecretaris Teeven in de zak deed, was dat hij vertelde dat hij zijn wetsvoorstel over de strafbaarstelling van illegaliteit in overeenstemming ging brengen met het regeerakkoord. Waarom dat hier en daar werd uitgelegd als een beetje inbinden is mij een raadsel.

Het zou pas nieuws zijn geweest als Teeven had gezegd dat hij zijn voorstel zou laten afwijken van het regeerakkoord. Maar misschien trok de staatssecretaris bij het uitspreken van zijn tekst een deemoedig gezicht. Dat hielp. Optiek en akoestiek. De PvdA twitterde van vreugde en de verzinner van de PvdA-motie zei het „een heel positieve uitkomst” te vinden. Mooi!

De verdeelde oppositie probeerde uit de gedachtenwisseling nog een paar kanen te braden. De PVV riep dat Teeven een speelbal van de PvdA is. Het CDA, D66 en Groenlinks betoogden dat „de PvdA helemaal niets had bereikt”. „Het optreden van de PvdA is een klap in het gezicht van de mensen die protesteren”, en zo verder. Pavlov kan tevreden zijn.

Teeven zal hier en daar nog wel een komma verplaatsen. Dat was het dan.

Volgende zaak, deurwaarder.

Hans Wiegel is oud-leider van de VVD. Deze wisselcolumn op woensdag verzorgt hij beurtelings met SP-voorzitter Jan Marijnissen.