Opeens moet er preventief 1.100 man uit

De overheid bezuinigt op thuiszorg. Uit voorzorg schrapt een zorginstelling 20 procent van haar personeel. „Over mijn lijk”, vindt het personeel.

Joke (79) en Herman (78) Hulsegge vrezen het vertrek van hun thuishulp Esther Buiting. Foto Eric Brinkhorst

Esther Buiting (41 jaar) heeft te horen gekregen dat ze ontslagen wordt. Mét achthonderd collega’s. Vorige week maakte haar werkgever, zorgorganisatie Sensire uit Varsseveld, ook bekend driehonderd tijdelijke contacten te beëindigen.

„Ik teken niks”, zegt Buiting als ze klaar is met haar werk bij het echtpaar Hulsegge in Eefde. Woonkamer, keuken en toilet zijn weer schoon.

De ontslagen zijn nodig om geen groot financieel risico te lopen, zegt Sensire. Contracten met zeven gemeenten in de Achterhoek voor levering van thuishulp lopen eind dit jaar af. De gemeenten willen nog geen nieuwe afspraken maken. Er is te veel onzekerheid, zegt Jan Bart Wilschut, wethouder welzijn en zorg (PvdA) in Doetinchem, een van die zeven gemeenten. De Tweede Kamer moet nog beslissen over het zorgakkoord, dat voorziet in 40 procent bezuiniging op de thuishulp.

Directeur Aad Koster van zorgwerkgeverskoepel ActiZ, toont begrip voor het besluit van Sensire. Als er na 1 januari geen werk meer is voor de thuishulpen, dreigt volgens Sensire (5.500 werknemers) één miljoen euro verlies per maand.

Bij Sensire valt nu alles samen, zeggen betrokkenen. Onduidelijkheid over de Haagse koers vlak voor het einde van de contractperiode, in combinatie met veel vaste arbeidskrachten met een lang dienstverband. In veel andere gemeenten lopen afspraken nog tot 2015. „Het beeld is divers”, zegt Koster.

De bezuinigingen zullen ook in andere delen van het land gevolgen hebben voor de thuiszorg. Koster: „Als er minder budget is, leidt dat tot verlies van arbeid, tot ontslagen.” Dat ontslagen zullen volgen en thuiszorgorganisaties kunnen „omvallen”, staat ook voor de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vast.

Vakbond AbvaKabo heeft uitgerekend dat 40 procent korten op thuiszorg 50.000 thuishulpen treft. „In de Achterhoek zeggen ze nu in één keer 1.100 man eruit, maar op kleinere schaal, gebeurt dat ook al in andere delen van het land”, zegt voorzitter Corrie van Brenk. Ze spreekt schande van „,de preventieve ruiming” in de Achterhoek. „Je weet nog niet of het wel echt nodig is.”

Thuishulp Buiting vermoedt dat haar werkgever de medewerkers met een vast dienstverband wil ontslaan om ze als zzp’er weer in te schakelen. Maar dan voor minder geld. Buiting zal dat niet doen. „Over mijn lijk, heb ik tegen de directeur gezegd. Dan ben je al je arbeidsvoorwaarden kwijt.” Volgens Sensire is het via een omweg inhuren van mensen niet aan de orde: „Wij zoeken andere oplossingen.”

Buiting werkt twaalfenhalf jaar bij Sensire. Tot maart van dit jaar had ze een dienstverband voor achttien uur per week, sindsdien voor zes uur. Ongevraagd is ze voor twaalf uur „overgeheveld” naar zorgorganisatie Verian die dit voorjaar in Lochem een deel van de zorg overnam van Sensire.

Haar cliënt Joke Hulsegge (79 jaar) en haar echtgenoot Herman (78 jaar) uit Eefde vinden het aangezegde ontslag „te gek om los te lopen. Moeten deze meisjes de dupe worden van de bezuinigingen? Mensen zoals wij kunnen niet zonder hulp.”

Joke Hulsegge, in korte tijd geveld door vijf dubbele longontstekingen, is snel buiten adem, vertelt haar man. Ze heeft ook last van trombose. Hij heeft kanker.

Herman Hulsegge begrijpt niet waar al het geld van de regering blijft. Er is gedoe over zorgdeclaraties en fraude door Bulgaren, zegt hij. „Aan de ene kant wordt het geld weggegooid, terwijl hier moet worden bezuinigd. We moeten steeds meer betalen.”

Buiting voorziet dat thuishulp straks niets meer te maken heeft met zorg. „Alleen nog met schoonmaken. Maar op schizofrene cliënten of mensen met alzheimer kun je echt niet zomaar een schoonmaker afsturen.”

Sensire zegt er alles aan te zullen doen om klanten hun vaste hulp te laten houden. Gemeenten in de Achterhoek overleggen met de zorgorganisatie over oplossingen waarbij ze geen grote financiële risico’s lopen.

Op de vraag of het tijd is om een ander beroep te kiezen, reageert thuishulp Buiting: „Nee, echt niet. Ik houd van dit vak. Van de mensen. Niet van het beleid. De cliënten, daar doe ik het voor.” Haar cliënten berusten: „Wij wachten af.”