File ontwijken in Egypte: in een speedboot over de Nijl

De files in Egypte zijn berucht Wie dat zat is, pakt de Nijltaxi „De Nijl is een gigantische snelweg die nu nauwelijks benut wordt”

Boats travel in the Egyptian Nile River in Cairo May 28, 2013. REUTERS/Mohamed Abd El Ghany (EGYPT - Tags: CITYSCAPE MARITIME) REUTERS

Correspondent Noord-Afrika

Het is half vijf ’s middags en overal in Kaïro staan automobilisten vast in uitzichtloze files. De werkdag zit erop maar voor miljoenen mensen zal het nog uren duren voor ze thuis zijn.

De Egyptische verkeerschaos is de grote gelijkmaker. Het maakt niet uit of je op iemands schoot zit in een volgeladen microbus, of helemaal alleen in een Porsche Cayenne: iedereen moet aanschuiven. Onder de brandende zon, in de uitlaatgassen, omringd door andere chauffeurs die vast overtuigd zijn dat onophoudelijk toeteren de oplossing is.

Dat wil zeggen: iedereen behalve de zeven passagiers van de Nijltaxi die op hetzelfde moment stroomopwaarts de Nijl opvaart in de richting van de buitenwijk Maadi. Hier zijn geen files, is geen getoeter en geen uitlaatgassen. Het grootste ongemak is dat je je goed moet vasthouden. De Nijltaxi is een speedboot en dat gaat hard.

„Het enige nadeel is dat we af en toe een douche krijgen op weg naar het werk”, zegt Amer al-Mahdi, een ingenieur. Al-Mahdi werkt voor de telefoonmaatschappij Mobinil in de Nile Towers. Hij woont in Maadi, een chique buitenwijk in het zuiden van Kaïro.

Sinds de Nijltaxi in februari gelanceerd werd, gaat Al-Mahdi elke dag over het water van en naar het werk. „Het is een godsgeschenk”, zegt hij. „Met de auto zou ik tijdens de spits anderhalf uur tot twee uur doen over hetzelfde traject. Met de Nijltaxi duurt het twintig minuten en je komt fris en uitgerust aan in plaats van moe en gefrustreerd.”

De Nijltaxi is een initiatief van twee zakenlui, Magdy Kirollos en Amr Abu al-Seoud, die actief zijn in de scheepvaart. „We broedden al zes jaar op het idee”, zegt Kirollos, „en we hadden een akkoord met de laatste regering onder Mubarak. Maar toen kwam de revolutie en hield alles op.”

Kirollos’ plannen gaan veel verder dan de huidige vijf Nijltaxi’s. Zijn idee is dat een beter gebruik van de Nijl op termijn kan helpen om de verkeersknoop in Kaïro te ontwarren: een ogenschijnlijk onmogelijke taak.

„De Nijl is een gigantische snelweg die nu nauwelijks benut wordt. We hebben uitgerekend dat 68 procent van het verkeer in Kaïro bestaat uit privévoertuigen, 75 procent als je de taxi’s meerekent. Wij denken dat het promoten van passagiersverkeer op de Nijl het autoverkeer met vijf à zeven procent kan verminderen. Dat is al heel wat.”

De taxi vandaag van Zamalek naar Maadi en terug is nog een gewone speedboot zonder logo. Alleen het groene T-shirt van de chauffeur met een discreet logo op de mouw verraadt dat dit een taxi is. Maar een Egyptische ingenieur in Duitsland werkt momenteel aan een nieuw model dat plaats zal bieden aan zestien passagiers. Hij zal ook milieuvriendelijker zijn dan de huidige speedboten. Tegen het begin van de ramadan in juli hoopt Kirollos dertig van die taxi’s te kunnen inzetten.

Met 150 passagiers per dag is de impact van de Nijltaxi’s nog vrijwel nihil. Kirollos hoopt binnen een jaar vijfduizend passagiers per jaar te vervoeren, tienduizend binnen twee jaar, vijftienduizend binnen drie jaar. Zijn uiteindelijke droom is een Nijl die geel ziet van de watertaxi’s. „Maar dat moet dan wel op ecologisch verantwoorde manier gebeuren.”

De Duitse regering is volgens Kirollos bereid om te helpen bij het ontwikkelen van een Nijlbus op zonne-energie. Dat moet ook mogelijk maken om meer passagiers te vervoeren voor minder geld. Want de huidige Nijltaxi valt buiten het budget van de meeste Egyptenaars. Het prijskaartje van 10 tot 35 pond (ruwweg 1 tot 3,75 euro) afhankelijk van het traject komt ongeveer overeen met een taxirit, maar het is wel tien keer duurder dan de metro.

Een Nijlbus bestaat eigenlijk al: hij werd gelanceerd na de vorige revolutie in 1952. Maar hij wordt uitgebaat door een overheidsbedrijf en het initiatief is verzand in bureaucratie en gebrek aan onderhoud.

„Je moet wel een beetje dynamisch te werk gaan”, zegt Kirollos. „Wij bestuderen waar de mensen op welk moment naartoe willen en we zetten nieuwe lijnen uit gebaseerd op de behoeftes van de mensen.”

Op termijn is er behoefte aan een globaal verkeersplan dat rekening houdt met het vervoer over de Nijl. Toen president Morsi in 2012 verkozen werd, was een van de beloftes die hij deed dat hij de verkeerschaos in Kairo tijdens zijn eerste honderd dagen zou oplossen. Het hoeft geen betoog dat die belofte niet is ingelost.

Kirollos heeft contact met de nieuwe regering. „Ze vinden het wel interessant, maar vervolgens gebeurt er niets. Wij waren het wachten beu. Wij houden van ons land en wij willen niet vertrekken. Als we met de Nijltaxi ook maar een klein verschil kunnen maken dan is het de moeite waard geweest.”

Wanneer de Nijltaxi opnieuw aanlegt bij de steiger in Zamalek, duurt het maar enkele minuten of de verfrissende rit wordt ongedaan gemaakt door het getoeter en de uitlaatgassen in het autoriool dat de 26 juli-straat heet. Er is nog werk aan de winkel. In afwachting is er de Nijltaxi.