Emotieloze, saaie wezens

Groen op kantoor zou de creativiteit stimuleren Planten hebben zelfs een jaarlijkse verkiezing Fotograaf Saskia Groneberg legde palmpjes en klimop vast op de werkvloer

Op mijn bureau staat een plantje. Een koffieplantje. 20 centimeter hoog, mooi diepdonker groen.

Het is niet mijn plantje. Het is het plantje van mijn collega. Of althans, zij zorgt ervoor: ze heeft altijd een klein flesje water ernaast staan, zodat ze om de dag wat water kan geven. We kregen het plantje een keer opgestuurd, het zat bij een persbericht van een koffiemerk. Toen was het plantje veel kleiner. In de tussentijd hebben we het plantje al eens verpot, van het plastic potje waar het inzat in een iets groter potje van terracotta. Met verse potgrond, die ik in een boterhamzakje mee naar kantoor had genomen.

Het plantje staat nu op mijn bureau, want mijn collega is met vakantie. Ze vertrouwt de verzorging aan mij toe. Ze denkt dat ik van planten hou, ze zal dus ook wel denken dat ik goed voor het koffieplantje zorg.

En ze heeft gelijk. Ik hou van planten. En ik zorg ook goed voor het koffieplantje.

Ik heb thuis geen tuin, ik heb een terras. Met betonnen plantenbakken als afscheiding. In die plantenbakken zaten, toen we er gingen wonen, doodachtige planten. En veel onkruid natuurlijk. We hebben het er allemaal uitgehaald, en de bakken staan nu vol met hortensia’s, klimop, een clematis, anemoontjes, lavendel, bessen, een linde, een druif, een vlinderstruik. Nu is het mooi groen (en wit, want de anemoontjes staan in bloei) en straks barst ons tuintje weer van de kleuren. Ons tuintje – zo noemen we die betonbakken.

Ja, ik hou van planten. Dus ook op kantoor? Nee. Nou ja, niet echt.

Groen op kantoor is gebaseerd op een fundamentele denkfout. Mensen houden van planten dus willen mensen planten om zich heen, ook op het werk. Zou je zeggen. Waar gaat het dan mis?

We houden van planten omdat (1) planten vaak mooi zijn, (2) je kunt meeleven met planten tijdens de verschillende stadia die ze doormaken in de loop van een seizoen en (3) het leuk kan zijn om voor planten te zorgen. Dit gaat drie keer niet op bij planten op kantoor. Een simpele, slimme, snelle test: gooien mensen weleens koude koffie bij de kantoorplant, dan houden ze niet van de kantoorplant.

Kantoorplanten zijn doorgaans saaie, degelijke dingen. Ik noem de vingerplant, de ficus, de cycas (google maar), een cactus, een palmboompje. Kantoorplanten móéten wel saai en degelijk zijn, want het onderhoud mag niet te duur zijn. Ja, dan krijg je lekker makkelijke planten: geen afvallende blaadjes, geen verdorde, uitgebloeide bloemen, geen planten die elke dag een beetje water nodig hebben – de groen-dienst die het onderhoud doet, die komt maar eens in de drie weken langs.

Maar planten die te makkelijk in het onderhoud zijn, zijn emotieloze wezens. Thuis kijk ik elke dag even of er al knoppen in de hortensia zitten. Hoe de bladeren van de druif zich ontvouwen. Of de linde al wat opknapt. Maar ik ga natuurlijk niet elke dag even bij de vingerplant kijken. Want die ziet er net zo uit als vorige week, vorige maand, vorig jaar en drie jaar geleden, vlak voor hij werd vervangen door deze – volstrekt inwisselbaar dus.

Het is goed hoor, dat er kantoorplanten zijn. Onderzoeksinstantie TNO stelt dat de aanwezigheid van planten op de werkvloer de creativiteit van werknemers stimuleert.

Maar wat totaal krankzinnig is, is de verkiezing voor Bureauplant van het Jaar – ik moet het toch even kwijt. Al zes keer heeft het organiserende Bloemenbureau Holland een plant die titel gegeven. (Uit zijn Missie & Visie: „Het Bloemenbureau geeft nieuwe impulsen aan het imago, de klantwaarde, de loyaliteit en de beleving van bloemen en planten uit Nederland en draagt daarmee bij aan het vergroten van de markt.” Lekker gratis reclame dus, zo’n verkiezing.)

Elk jaar een andere plant. In 2007 was het de spathiphyllum, in 2008 de sansevieria, in 2009 de areca-palm, in 2010 de flamingoplant, in 2011 was de vingerplant koning van de bureauplanten en vorig jaar was het de livistona. Allemaal flauwekul, mensen. Slimme marketing, dat is het.

En dan zijn er nog de buitenissigheden op kantoor. De collega met haar eigen plant (volgens mij zijn het vooral vrouwen). Zoiets als het koffieplantje naast mijn computerscherm, maar dan echt flink, groot, met kronkelende takken die over de bureaurand hangen. Moet kunnen, maar liever niet. Dan toch liever een sansevieria in de hoek bij de kapstok.

    • Peter Leijten