Winkelen op zondag – zelfs het CDA is nu voor

Foto Peter Hilz

In alle gemeenten mogen binnenkort de winkels elke zondag open. Vandaag stemt de Eerste Kamer in met een initiatiefwetsvoorstel van D66 en GroenLinks dat een einde maakt aan het maximum van twaalf koopzondagen per jaar.

Hoe is de situatie nu?

Volgens de Winkeltijdenwet mogen gemeenten maximaal twaalf koopzondagen hebben. Maar er is een sluiproute. Gemeenten met veel bezoekers van buiten, denk aan een grote stad als Amsterdam of een kleine, toeristische gemeente als het Zeeuwse Sluis, kunnen zich beroepen op de ‘toerismebepaling’. Dan geven ze winkels toestemming elke zondag open te gaan. Maar er zijn ook gemeenten die zichzelf toeristisch noemen, terwijl je daar vraagtekens bij kunt plaatsen. Neem Almere, waar elke zondag de winkels open zijn.

Wat gaat er veranderen?

Een meerderheid in de politiek wil af van de toeristische sluiproute. Alle gemeenten kunnen straks vrij bepalen hoe vaak hun winkels open mogen zijn. Ze kunnen ook een deel van de gemeente of een branche (bouwmarkten, meubelboulevards) vaker open laten gaan op zondag.

Kunnen we straks overal op zondag winkelen?

Dat is onduidelijk. Ruim 180 gemeenten hebben nu minder dan twaalf of helemaal geen koopzondagen. Het is de vraag of zij het aantal koopzondagen willen uitbreiden. Het ligt voor de hand dat de discussie zich toespitst op de 115 gemeenten die zich nu aan twaalf koopzondagen houden.

Hoe denken de winkeliers er zelf over?

Grootwinkelbedrijven als supermarkten, Hema en V&D zijn in meerderheid voor verruiming. Kleine winkeliers zijn juist tegen. Ze moeten een extra dag achter de toonbank staan of personeel inhuren, terwijl het hun niks oplevert, zeggen ze. Want je kunt je euro maar één keer uitgeven. Al zijn kleine winkeliers in toeristische oorden vaak wel weer voor koopzondagen, die verdienen die dag het geld om de rest van de week te overbruggen.

Waarom wordt het voorstel nu ingediend?

Omdat er een politieke meerderheid is. Onder het vorige kabinet leek er een meerderheid, maar de VVD trok haar steun in ter wille van de SGP, ‘stille’ gedoger in de Eerste Kamer. Nu stemt de VVD wel voor. Opvallend is dat zelfs het CDA overweegt dat te doen. Al zei senator Gerrit Terpstra tegelijkertijd het nut van de wet niet te zien: „De uitbreiding van de zondagsopening heeft vooral de belangen van de enigszins verwende moderne mens als uitgangspunt.”