Kindbruiden

Het aantal kindbruiden onder Syrische vluchtelingen groeit Ouders die in armoede leven, huwelijken dochters uit Ze hopen de financiële last te verlichten of verkrachting te voorkomen

Miljoenen Syriërs zijn op de vlucht voor de oorlog. Hun huis, hun wijk wordt gebombardeerd, er is geen water of stroom meer, het voedsel raakt op. En dan zijn ze fysiek in veiligheid, in Libanon of Jordanië of waar dan ook, maar daar doemen nieuwe bedreigingen op. Armoede, want ook over de grenzen moet huur worden betaald voor een onderkomen, hoe schamel ook, en werk is er nauwelijks voorhanden, en slecht betaald als het er is. Daarmee doemt nog een gevaar op, specifiek voor de meisjes: het kindhuwelijk.

Syrische gezinnen zijn vaak groot; acht kinderen is geen zeldzaamheid. Om de financiële last van hun kindertal te verlichten, huwelijken ouders hun jonge dochters uit.

In Syrië is de huwelijksgerechtigde leeftijd voor vrouwen zestien jaar, maar religieuze leiders hebben het recht om meisjes al op 13-jarige leeftijd in de echt te verbinden. De civiele autoriteiten registreren zo’n huwelijk pas als het meisje achttien is, maar intussen kan ze wel met haar informele echtgenoot samenleven en kinderen krijgen.

In Jordanië, Libanon en Turkije, waar de meeste Syrische vluchtelingen verblijven, ligt de huwelijksgerechtigde leeftijd rond de zeventien jaar en zijn de sancties op ontduiking streng. Maar plaatselijke autoriteiten hebben door de toevloed van vluchtelingen al zoveel problemen aan hun hoofd dat ze aan dergelijke zaken niet toekomen. De aantallen kindbruiden worden niet bijgehouden, maar internationale hulporganisaties zijn het eens dat het een groeiend probleem is.

„Ik kan hen niet onderhouden”, zei een Syrische moeder in Jordanië, Umm Sarah, tegen het VN-persbureau IRIN. Umm Sarah was zoals veel vluchtelingen zonder haar man in Jordanië – veel mannen zijn in Syrië achtergebleven om te vechten of om eigendommen te bewaken – en ze had haar dochters van veertien en vijftien jaar uitgehuwelijkt. „Ik wilde garanderen dat ze er goed aan toe zouden zijn dus ik heb om me heen gevraagd of mensen goede Syrische mannen wisten met wie ze konden trouwen.”

Andere ouders vertelden dat ze hun jonge dochters uithuwelijkten om te voorkomen dat ze worden verkracht: dan hebben ze immers een man die hen beschermt. Zo wordt tenminste de hoogst belangrijke eer van de familie bewaard.

Volgens de onafhankelijke organisatie Refugees International worden vrouwen en meisjes binnen Syrië op grote schaal verkracht, door gewapende partijen en in de gevangenis. Maar eenmaal buiten de grenzen blijven ze kwetsbaar voor vele vormen van seksueel geweld. Daaronder valt ook het ‘plezierhuwelijk’ (misyar), een seksuele verbintenis voor geld met de zegen van een geestelijke voor enkele uren of dagen. Daarna wordt de scheiding uitgesproken en moet het meisje de eventuele gevolgen dragen. Er zijn veel berichten dat mannen uit andere Arabische landen in de vluchtelingenkampen, en elders waar zich grote groepen vluchtelingen bevinden, komen uitkijken naar Syrische meisjes. Ook als tweede of derde vrouw.

Je kunt letterlijk zien wat er gebeurt als je naar het grote vluchtelingenkamp Zaatari gaat, aan de Jordaanse grens met Syrië, waar tegen de 100.000 Syrische vluchtelingen wonen. De school zit stampvol kinderen, in twee ploegen, ’s ochtends de meisjes, ’s middags de jongens, gemiddeld meer dan honderd kinderen per klas.

Maar terwijl de klassen voor de jongste kinderen overvol zijn, is er ruimte genoeg in de lokalen voor de meisjes vanaf dertien jaar. „Die trouwen”, zegt een lerares. „En na een paar maanden zie je ze zwanger rondlopen.”