denken@nrc.nl

Het einde (-xamen)

Tessa de Vet (17) leerling 6 vwo, Roland Holst College in Hilversum

De spanning voor het eindexamen begon bij mij pas echt in het laatste jaar. Waar leg je de focus? Zal de boxplot dit jaar toch opeens wel in het examen zitten? Prima practica, seconda practica? De Tonkin-resolutie? En was Hendrik van Navarra nou een protestant of een katholiek!?

Waarom moeten we dit allemaal weten? Ik ga later vast niet de abc-formule (b2-4ac) nog eens opdreunen voor de lol en ik ben ook niet van plan werk uit te gaan voeren waarbij deze van toepassing is. Wat heb ik eraan om te weten wat de vier woningkenmerken zijn (ouderdom, eigendom, staat van onderhoud, bezit) en leuk dat commedia dell’arte zorgde voor vernieuwing binnen het theater.

Toen ik vlak voor mijn examen aardrijkskunde de krant nog even wilde scannen, merkte ik plotseling hoe actueel mijn kennis was.

Eén artikel ging over Londen, die eventueel uit de EU wil vertrekken. Meteen kwam de gedachte: wat betekent dit voor de triade? De belangrijkste relaties in de wereld op economisch gebied lopen tussen New York, Londen en Tokio. En ik las dat Japan een fabriek sluit omdat deze op een breuklijn ligt. Risicoperceptie! Divergente, convergente of transforme plaatbeweging?

Naast nog een stukje over Obama die de checks and balances ondermijnt (Imperial presidency? Net als bij Roosevelt en Johnson? ), las ik op de kunstpagina dat het Vaticaan ook deelneemt aan de Biënnale van Venetië. Eerste gedachte: contrareformatie! Net als in de 17e eeuw wil de Katholieke Kerk mensen terughalen naar het geloof – nu door middel van moderne kunst in plaats van barok.

Als laatste voorbeeld noem ik ‘Aapje weet zich in een ander te verplaatsen’. In mijn filosofie-examen werd gevraagd of onderzoek over apen iets over mensen kan zeggen. Bij dieren is, zo leerde ik, geen excentriciteit – zij kunnen zich niet buiten zichzelf plaatsen en zich dus niet in een ander verplaatsen – en mensen zouden dit wel kunnen. In ‘Aapje weet zich ...’ was er echter onderzoek gedaan naar aapjes, pinda’s en een dominante aap, waarmee het argument van de exclusieve excentriciteit van de mens onderuit werd gehaald.

In essentie draait het dus niet om de concrete kennis maar gaat het om de manier van denken die getraind wordt door het leren, het begrijpen en het toetsen van deze kennis. Hopelijk draagt dit bij aan een groter begrip van de samenleving. . Na deze periode van intensief studeren verdrinken wij in een zee van kennis. Maar het is niet ons einde – het is het begin.