Voorbij de schreeuwende haviken in Iran

De strijd om de Iraanse stem in de aanstaande presidentsverkiezingen wordt niet uitgevochten in cyberspace, maar in de he’yat; het religieuze buurtcentrum.

Iran is waarschijnlijk een van de weinige landen ter wereld waar internetgebruik door presidentskandidaten afneemt. Na de dramatische burgerprotesten die volgden op de herverkiezing van president Mahmoud Ahmadinejad in 2009 is het internet verdacht.

Destijds organiseerde de aanhangers van presidentskandidaat Mir Hossein Moussavi uitgekiende Facebook-campagnes, waarbij de de netwerksite fungeerde als ultiem podium voor de hoger opgeleide en ontevreden stedeling. Het gevolg is dat Facebook, Twitter en andere websites zwaar gefilterd worden.

Nu de Raad van de hoeders van de grondwet deze week besloot om ayatollah Akbar Rafsanjani niet deel te laten nemen aan de verkiezingen, is er voor de ontevreden stedelingen geen kandidaat en dus geen interesse. De acht overgebleven kandidaten zijn allemaal van dezelfde tinten grijs, hun electoraat luistert voor een groot deel naar buren, bekenden en geestelijken in de lokale religieuze buurtcentra en de vrijdagsgebedmoskeeën.

Desondanks zijn bepaalde kandidaten wel actief op het internet. Nucleair onderhandelaar Saeed Jalili – favoriet – twittert onder de naam @DrSaeedJalili. Hij komt met leuzen (ook in het Engels) als: „er is meer islam nodig, in de economie en buitenlandpolitiek”.

Er zijn hele volksstammen van in Amerika woonachtige analisten die alles over Iran volgen. De meesten weten evenveel van het land als een lang geleden geëmigreerde Nederlandse boer in Canada weet van de actuele Nederlandse politiek. Maar Trita Parsi (@Tparsi), een vredesduif, is interessant. Net als @WinstonCN, een echte anti-geestelijke havik.

Daarnaast is er het blog Iranpulse, van Arash Karami (@thekarami), die zeer vaak belangrijke details weet te melden uit Engelse vertalingen van de Iraanse pers.

Eén van de best geïnformeerde twitteraars is @Iranlgbt, een recent naar de Verenigde Staten geëmigreerde homoseksueel die probeert een realistisch beeld te geven van de politieke ontwikkelingen in Iran door voorbij te gaan aan de slogans schreeuwende boze haviken en uit te leggen waar ze voor staan.

De Iraanse staatstelevisie speelt traditioneel een doorslaggevende rol bij de verkiezingen. De zes kanalen zijn allemaal strak geregisseerd en volgen precies de staatslijn, ook als het gaat om de favoriete kandidaat. In 2009 ging het mis en organiseerden ze debatten met de belangrijkste kandidaten waarbij de kritiek zo openlijk was dat de straatcampagnes van aanhangers en tegenstanders ook grimmige vormen aannamen. Dit jaar zijn er weer debatten, ze zijn online te volgen op live.irib.ir.

Dan, als laatste leestip, is er uw verslaggever, één van de weinige westerlingen in het land. Ik twitter in het Engels op @thomaserdbrink, tenminste als ik door de internetfilters heen weet te breken.