De één sjokt weg, de ander huilt

Netherlands' Kiki Bertens hits a backhand shot to Romania's Sorana Cirstea during a French tennis Open first round match on May 26, 2013 at the Roland Garros stadium in Paris. AFP PHOTO / THOMAS COEX AFP

Redacteur Tennis

Wat doet meer pijn? Kansloos je veertiende nederlaag op rij op het hoogste niveau incasseren? Of verliezen met de wetenschap dat je je hoger ingeschaalde tegenstander eigenlijk al op de pijnbank had liggen? Arantxa Rus en Kiki Bertens verwerkten het verlies ieder op hun eigen manier. De jonge tennissters verloren gisteren beiden in de eerste ronde van Roland Garros. Bij de één heerste gelatenheid (Rus), de ander barstte in tranen uit (Bertens). Voor beide speelsters geldt dat ze vooral mentaal ten onder gingen. Wie brengt ze weer op de been? Een tennistrainer of een mental coach?

Vrouwentennis en zelfvertrouwen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vrijwel geen speelster in het internationale topcircuit functioneert zonder een coach langs de kant. Hoewel actief coachen tijdens de partijen op Roland Garros verboden is, kijken de tennissters op cruciale momenten altijd even naar hun vertrouwenspersoon in trainingspak. Met boze blikken, hopeloze armgebaren of een schreeuw proberen ze de emoties kwijt te raken. Coaches manen hun ‘werkgevers’ dan vooral tot rust.

Het goede gevoel kwijt

Maar wat Hugo Ekker gisteren in de playersbox ook probeerde, niets werkte om Rus haar favoriete spel te laten spelen. De 22-jarige speelster is al tijden een schim van de tennisster die vorig jaar nog in de vierde ronde van Roland Garros stond.

Ze is ‘het goede gevoel kwijt’, zoals dat wordt genoemd. De wijze waarop ze door de Italiaanse Sara Errani in twee sets (6-1 en 6-2) van het Parijse gravel werd geveegd was pijnlijk. Rus had werkelijk niets in te brengen tegen de finaliste van 2012 en sjokte van de baan.

Rus maakt na het toernooi van Roland Garros een vrije val op de wereldranglijst en zal buiten de tophonderd van de wereldranglijst komen te staan. ‘Het IJskonijn uit Monster’ strijdt al tijden tegen zichzelf. Haar laatste zege in het WTA-profcircuit behaalde ze in augustus vorig jaar in Dallas. Na een breuk met haar Spaanse trainer Mario Muñoz is ze zoekende. Oud-profspeler Fred Hemmes junior slaagde er afgelopen winter als coach niet in het tij te keren. Hugo Ekker, oud-bondscoach van Jong Oranje, heeft ook nog niet voor een ommekeer kunnen zorgen.

Na de nederlaag tegen Errani houdt Ekker bij het spelersverblijf van Roland Garros even stil. „Tijdens de trainingen gaat het goed, maar bij wedstrijden slaat bij Rus de onzekerheid toe”, verzucht hij. „Het zou normaal gesproken een voordeel moeten zijn als je mag serveren. Helaas is dat bij haar nu niet het geval. De overtuiging is weg. Ze kan dit alleen maar omdraaien door wedstrijden te winnen. Een zege werkt in het tennis als doping.”

Aan het inschakelen van een mental coach denkt Rus noch Ekker op dit moment. „Ik ben er in principe voor de mentale begeleiding”, stelt amateurpsycholoog Ekker. „Het is gewoon een kwestie van jezelf als tennisster een schop onder je kont geven. Je zegt what the fuck en zet een streep onder alles. En dan gewoon weer met vertrouwen gaan spelen.”

Rus zegt de boodschap van Ekker te begrijpen, maar kan de woorden niet omzetten in daden. „Ik weet dat ik niet te veel moet denken op cruciale punten, maar dat doe ik toch. Ik moet gewoon elke dag hard blijven werken”, zegt Rus nuchter.

Emotionele speelster

Het contrast met de beleving van Bertens na haar nederlaag tegen Sorana Cirstea (7-5, 5-7 en 2-6) is enorm. Als de 21-jarige speelster terugdenkt aan haar gemiste kansen, barst ze in huilen uit. Op het moment dat ze in de tweede set voor de wedstrijd mocht serveren sloeg ze drie dubbele fouten. „Ik ben een heel emotioneel iemand. Het zat niet goed in mijn hoofd. Ik heb het uit handen gegeven”, zegt de nummer 56 van de wereld met tranen in haar ogen.

Bertens werkte de aflopen jaren met een mental coach en zegt naar eigen zeggen „al grote stappen te hebben gemaakt”. „Een paar jaar geleden zou ik hier niet eens de baan op hebben gedurfd. Op de belangrijke momenten probeer ik aan mijn ademhaling te denken. Ik heb baat bij mentale hulp. Of Rus ook hulp zou moeten zoeken? Dat moet iedere speelster voor zichzelf weten.”