Anoniem blijven pinnen

‘Pinnen? Ja, graag.’ Zo heet de campagne voor het bevorderen van pinbetalingen die vorige week van start ging. De cashloze, pinrijke, samenleving komt intussen steeds meer in zicht. De Nederlandsche Bank (DNB) stelt in haar jaarverslag dat in 2012 voor 84 miljard euro werd gepind, tegen 75 miljard euro in 2008. Opnames uit geldautomaten daalden van 55 miljard naar 50 miljard.

Pinnen is efficiënt en relatief veilig, een reden dat steeds meer winkels uitsluitend deze betalingen accepteren. Maar of de cashloze maatschappij nagestreefd moet worden, is de vraag. DNB brak nog vorige maand een lans voor contant geld als blijvend wettig betaalmiddel. De recente cyber-aanvallen op banken maken duidelijk hoe kwetsbaar een samenleving zou zijn waar alleen nog elektronisch kan worden betaald. Cash is het stoffelijke alternatief en moet dat voorlopig ook blijven.

Een andere, zwaarwegende reden is privacy. In principe is, deels al integraal, bekend wie wat waar koopt met zijn of haar pinpas. Donderdag kwam naar buiten dat Equens, een bedrijf dat voor banken de pinbetalingen afhandelt, van plan was dergelijke betalingsgegevens te verkopen voor marketingdoeleinden. De uitsplitsing zou anoniem zijn, alleen het postcodegebied van de klanten zou bekend worden.

De banken in wiens opdracht Equens werkt, schrokken van de ontstane ophef. Het plan is inmiddels ingetrokken. Maar kennelijk hadden zij tot voor kort geen bedenkingen. Dat geeft te denken. Het vertrouwen tussen bank en klant heeft de afgelopen jaren al genoeg schade geleden. Het is onbegrijpelijk dat de bancaire sector, die nota bene de gebruikers van bankpassen privacy belooft, deze stap überhaupt heeft overwogen.

Voor de burger past de volgende grondhouding tegenover de revolutie in telecom en informatica, die samenkomt in het internet. Alles wat gebruikt kan worden, zal gebruikt worden. Alles wat bewaard kan worden, zal bewaard worden. Achterdocht, zo blijkt eens te meer, is geen luxe. Niets zegt dat Equens, ondanks vrome beloften van het tegendeel, in een later stadium de postcodegebieden niet toch verder uitsplitst, tot het individu is bereikt. Het enige wat aan deze glijdende schaal kan worden gedaan, is er helemaal niet aan beginnen.

Als banken en bedrijven het pinnen een steeds groter aandeel willen geven in het betalingsverkeer, dan moet er een wettelijke garantie komen dat de data na gebruik en een eventuele korte controleperiode worden vernietigd en in de tussentijd nimmer en onder geen beding worden gebundeld of verhandeld. De banksector past, in de tussentijd, een publiek excuus. Het zoveelste.