Sushi na strafeis tegen Van den Nieuwenhuyzen

Het Openbaar Ministerie gelooft niets van het verweer van zakenman Joep van den Nieuwenhuyzen en eist vijfenhalf jaar cel. „Hij heeft ’n spoor van ellende getrokken.”

Wat doe je als het Openbaar Ministerie net vijf jaar en zes maanden onvoorwaardelijke celstraf tegen je heeft geëist? Als je Joep van den Nieuwenhuyzen bent loop je de rechtbank uit en geef je tien minuten later een persconferentie bij de Japanner om de hoek. In een zaaltje met schalen sushi en sashimi zeg je dat het requisitoir van het OM niet onderdoet voor de Fabeltjeskrant en dat vrijspraak eigenlijk de enige juiste eis is. Verrassend vind je de strafeis niet. „Acht keer levenslang, gevolgd door TBS en acht jaar dwangarbeid” had ook gekund, gezien de oogkleppen die justitie al jaren opheeft.

De rechtszaak tegen Joep van den Nieuwenhuyzen en twee medeverdachten die op 4 april begon nadert het einde. De zakenman die ooit landelijk respect genoot als ‘bedrijvendokter’ wordt verdacht van meineed, omkoping van oud-directeur Willem Scholten van het Rotterdamse Havenbedrijf, valsheid in geschrifte, faillissementsfraude rondom zijn in 2004 gevallen defensieconcern RDM en bezit van een vals paspoort.

In het requisitoir lichtten drie officieren van justitie de afgelopen twee dagen toe waarom zij Van den Nieuwenhuyzen schuldig achten aan alle bovenstaande feiten. „Waar hij verscheen ging de zon schijnen”, was volgens het OM de ervaring van veel mensen die met hem te maken kregen. „Maar waar Van den Nieuwenhuyzen verscheen, blijkt achteraf een spoor van ellende te zijn getrokken.”

Volgens het OM kocht hij havenbaas Scholten om door hem gratis gebruik te laten maken van zijn appartement in Antwerpen – Scholten zelf is daar in 2010 voor veroordeeld. De machtige havendirecteur zou Van den Nieuwenhuyzen van pas kunnen komen en met de woning probeerde hij Scholten sluipenderwijs aan hem te binden. Daarna volgde geld. In totaal maakte Van den Nieuwenhuyzen 1,2 miljoen euro over op de Zwitserse bankrekening van Scholten.

In ruil daarvoor gaf de havendirecteur op eigen houtje en in het geheim 180 miljoen euro aan garanties af aan bedrijven van Van den Nieuwenhuyzen. Toen dat alles uit dreigde te komen omdat de bedrijven op omvallen stonden en de garanties aangesproken dreigden te worden, vervalsten ze de overeenkomsten rond de garanties. „Een ernstig strafrechtelijk verwijt” voor Scholten. Nog erger van „auctor intellectualis” Van den Nieuwenhuyzen, volgens het OM.

Dan weer mompelde Van den Nieuwenhuyzen „onzin”, dan weer lachte hij uit onbegrip of schudde zijn hoofd. Twee dagen lang verbeet de zakenman zich zichtbaar. Toen officier Koos Plooij zei dat Van den Nieuwenhuyzen op een detail „onverwacht even de waarheid sprak” stond de verdachte boos op, bromde „belachelijk” en liep de zaal uit. „Afkoelen”, lichtte zijn advocaat toe toen de rechter zich na vijf minuten zorgen begon te maken.

Het was illustratief voor het requisitoir en de lijn van het OM. Justitie gelooft niets van de verklaringen en bewijsstukken die Van den Nieuwenhuyzen de afgelopen weken inbracht. „Hij mengt werkelijkheid en fictie goed door elkaar”, constateerden de officieren geregeld.

Neem de 1,2 miljoen euro op de Zwitserse bankrekening van Scholten. Volgens Van den Nieuwenhuyzen moest Scholten daarmee de Egyptische consultant Mohammed Shilbaya betalen die bemiddelde bij een duikbotenverkoop aan Egypte. Volgens het OM is dat niet alleen onzin vanwege de rare Zwitserse betaalroute, maar zijn er talloze bewijzen dat het geld niet voor Shilbaya bedoeld was. Neem het handgeschreven briefje van Scholten, waarin hij opdracht geeft om zijn rekening te sluiten en alles te „vernietigen”.

Overigens werd het geld in 2004 uiteindelijk wel overgemaakt naar Shilbaya, maar volgens het OM was dat om de omkoping te verbloemen. Met een powerpointpresentatie bracht justitie de geldstromen in kaart die laten zien dat een deel van het geld van Shilbaya via omwegen uiteindelijk weer bij Scholten terechtkwam. Onder meer door 175.000 van de 225.000 euro te betalen voor een huis voor de havenbaas in Zuid-Afrika. Saillant detail: de resterende 50.000 kwam van een rekening van Van den Nieuwenhuyzen.

Via een andere powerpoint werd inzichtelijk gemaakt hoe Van den Nieuwenhuyzen wapperend met de garanties van Scholten het schip de S.S. Rotterdam vol met schulden laadde. In totaal ging hij voor 103 miljoen aan leningen aan op het schip, maar werd 94 miljoen daar helemaal niet voor gebruikt maar doorgesluisd naar andere bv’s. Via die bv’s werden schulden afgelost, maar verdween ook geld naar de privérekening van de zakenman en loste hij bijvoorbeeld zijn jacht Blue Gold af.

Het OM eist vijfenhalf jaar celstraf tegen Van den Nieuwenhuyzen, die hem karakteriseert als „een bijna grenzeloos optimistische man”. Die toonde dat bij zijn persconferentie onmiddellijk aan. „Uiteindelijk zal er vrijspraak komen. We zullen kijken hoe lang dat gaat duren.”