‘Schoonheid is een belangrijk doel’

Erick van Egeraat (57) is architect en eigenaar van Designed by Erick van Egeraat. Hij werkt veel in Rusland.

Foto Maurice Boyer

Levenshouding

„Veel reizen is een zegen. Ik ervaar wekelijks dat de vanzelfsprekende waarden van de ene cultuur beperkt houdbaar zijn in de andere. Dat dwingt me mijn eigen waarden ter discussie te stellen, dat maakt nederig. De eerste keer op het Rode Plein in Moskou schaamde ik me. Dat ik al die mensen en gebouwen had gezien als het Kwade Rijk, hoe kortzichtig. De rijkdom van een leven zonder grenzen, dat probeer ik mijn kinderen mee te geven.”

Zichtbaarheid

„Vakgenoten noemen mijn werk spektakelarchitectuur. Dat is bedoeld als diskwalificatie, maar ik vind het een geuzentitel. Mijn opdrachtgevers vragen mij iets neer te zetten dat gezien wordt. Geen kitsch, maar een gebouw dat zich presenteert. Op een gebouw als The Rock aan de Amsterdamse Zuidas krijg ik vaak de reactie: ‘Is dat nou nodig?’ Schoonheid wordt als bedreigend ervaren. Dat geldt voor een mooie vrouw en voor een mooi gebouw.”

Kritiek

„In Nederland is minimalisme in de architectuur tot norm verheven. Simplisme wordt verkocht als ideaal, terwijl het vaak een excuus is om makkelijk te bouwen. In de eeuwen hiervoor is het nooit betekenisvol geweest om zo min mogelijk te doen, integendeel. Mensen houden van kathedralen, van oude, complexe gebouwen. Maar als ik vandaag zou voorstellen om het Rijksmuseum te bouwen, zou me worden verweten dat het bombastisch is.”

Relevantie

„Schoonheid is voor mij een belangrijk doel. Om de schoonheid zelf, maar ook om waarde te creëren. Iets moois wordt als waardevol beschouwd en daarom met zorg behandeld. Als een gebouw lang blijft staan, wordt het nog waardevoller – wat is er voor een architect mooier dan dat? Om diezelfde reden bouw ik graag met kwalitatief hoogwaardige materialen. Mijn gebouwen zijn duur, maar je kunt ook zeggen: duurzaam. Ze zullen The Rock niet snel afbreken.”

Tegenslag

„In 2007 had ik een waanzinnige orderportefeuille, deels gefinancierd met een lening bij ABN Amro. Januari 2009 zei de bank dat krediet op. Het was procederen of failliet gaan, ik wilde geen Don Quichot worden. Ik vind dat mij niets te verwijten valt. Het heeft me wel voorzichtiger gemaakt; ik neem niet meer alle opdrachten aan. Uiteindelijk is geld niet het belangrijkste; wat ik maak is mooier dan wat ik met geld kan kopen.”

Temperament

„Naarmate ik ouder word, denk ik meer na over mijn ouders. Ze waren uitgesproken, compleet tegenstrijdige karakters. Mijn vader was avontuurlijk en hard: wat je zegt, moet je waarmaken. Volhouden tot je barst, dat heb ik van hem. Mijn moeder was zorgzaam, maar zag overal risico’s. Dat ik in de krant kwam, kon alleen maar leiden tot verval. Ik kan haar geen ongelijk geven. Ik hou erg van aandacht, maar bekend zijn betekent ook incasseren.”

Uitdaging

„Ik werk zeker de helft van mijn tijd in Rusland. Het eclatante verschil: Russen zijn gewend aan tegenslag. Er wordt geleefd zonder angst, met de ingebouwde wil om iets te bereiken. Een Rus vindt het leuk om het hoogste gebouw van Europa te laten bouwen, niemand die zich afvraagt of dat nodig is. Het nadeel is natuurlijk dat het land slecht georganiseerd is. Corruptie is te vermijden, maar het is hard zwemmen om boven te blijven.”