Rutte: er is gedoe, dat zint mij niet

De VVD viert haar 65-jarig bestaan onder meer met een sobere speech van politiek leider Rutte. Nu zijn populariteit daalt, laat deze zich van zijn bescheiden kant zien.

Premier en VVD-leider Mark Rutte schudt handen na zijn speech in Maarssen over onder meer corruptie. „Wij moeten leiden, ook in bestuurlijke integriteit.” Foto Maarten Hartman

In een sobere, serieuze speech riep VVD-leider en premier Mark Rutte zijn partijgenoten gisteren op om in „bestuurlijk ingewikkelde tijden”, waarin de partij „meer kritiek” krijgt „koers te houden” en te geloven in de toekomst.

Rutte schilderde met voorbeelden van economische succesverhalen een beeld van waar Nederland naar toe moet. Hij beklemtoonde dat compromissen nodig waren in het kader van het landsbestuur en dat VVD’ers bereid moesten zijn de discussie daarover aan te gaan met de eigen keizers.

Rutte onthield zich van schimpscheuten aan het adres van oppositiepolitici en andere VVD-critici. Kloeke oneliners ontbraken geheel. Er was zo weinig vuurwerk dat de avondjournaals er geen melding van maakten. Hier leek een bescheiden Rutte te spreken.

De bedoelde boodschap was duidelijk: hier staat een premier die vooruitkijkt, zich niet laat afleiden door het dal waar zijn partij doorheen gaat, geen makkelijke praatjes verkoopt, maar zich concentreert op landsbestuur en algemeen belang.

De VVD vierde in Maarssen haar 65-jarig bestaan. En hoewel de partij een half jaar geleden de grootste verkiezingswinst in haar geschiedenis behaalde, zijn de omstandigheden voor de VVD verre van optimaal. Men moet als regeringspartij enorme bezuinigingen verdedigen. Rutte heeft door de vele compromissen die hij moest sluiten en verkiezingsbeloften die hij brak een geloofwaardigheidsprobleem. Het aantal leden nam in één jaar tijd met 10 procent af. Prominente VVD-politici Jos van Rey en Ton Hooijmaijers zijn verdachten in corruptiezaken.

Op dat laatste ging Rutte voor het eerst uitgebreid in. „Dat wij de grootste partij zijn, stelt ook eisen. Wij kunnen niet langer de norm volgen, maar moeten leiden, ook in bestuurlijke integriteit.” Hoewel de partij zich nauwelijks uitlaat over de individuele zaken, verzekerde Rutte dat het intern wel degelijk een onderwerp van intensieve discussie is. „We zijn achter de schermen druk bezig. Er is gedoe, en dat zint mij niet.”

Aanwezige partijleden leken tevreden met het verhaal. „Het optimisme van Rutte, laten zien hoe mooi Nederland is, daarom hou ik van de VVD”, zei een lid. Dat de peilingen en de ledenaantallen een zorgelijke dalende tendens kennen, kon een ander lid niet deren. „Dit zijn tijden voor ontevredenheid, dus natuurlijk lijdt een regeringspartij daaronder. Maar als mensen bij de verkiezingen echt gaan nadenken over hun keuzes, komen er toch weer veel bij ons terecht.”

De corruptiezaken hoeven de partij niet te schaden, zei weer een andere aanwezige. „Alle partijen hebben dit soort dingen. Als we nationaal en lokaal aan mensen laten zien dat we goed besturen, zullen ze daar ook naar kijken.”

VVD-prominent Robin Linschoten, door een file net te laat voor de speech van Rutte, denkt dat het voor de partij van groot belang is het beleid nu door te zetten en het een aantal jaren vol te houden. „De balans slaat totaal anders door als het kabinet de kans krijgt het beleid uit te voeren.”

De wijze waarop Rutte zich gisteren manifesteerde is een uiting van ditzelfde besef binnen de VVD-top. Nu de ideologisch scherpe vecht-Rutte zijn werk bij de verkiezingen heeft gedaan, is het de komende jaren tijd voor een Mark Rutte die verbindt.