Vrouwen en Cannes: goede rollen, tegenvallende films

Cannes heeft te weinig vrouwelijke regisseurs in de competitie, was de kritiek. Maar misschien zijn hun films gewoon niet goed genoeg.

Met de vrouwelijke regisseurs wil het dit jaar weer niet vlotten in Cannes. Wel zijn er volop dragende rollen voor actrices. Mits die niet te preuts zijn.

Gisteren diende zich weer een nieuwe kanshebber voor de Gouden Palm aan: La Vie d’Adèle- chapitre 1 & 2. Een heerlijke, warme film van liefst drie uur over een lesbische liefde in Lille. Van Abdellatif Kechiche (La graine et le mullet), met het verlegen kalfje Adèle Exarchopoulos en de wererldwijze Léa Seydoux als geliefden.

Deze lesbische remake van La Dentellière (1977), waar een culturele kloof de liefde bedreigt, bevat intense tederheid en opvallend lange seksscènes waar het stoom van afslaat in Naast de dames, lijkt ook de regisseur het buitengewoon naar zijn zin te hebben gehad. De grappen achteraf over natte vingerwerk of „de film die tongen in beweging brengt”: daar vraag Kechiche om, met al die toespelingen op oesters. Maar op het warmbloedige La Vie d’Adèle, waar een lesbische relatie bijna vanzelfsprekend is, valt weinig politiek correcte kritiek te verzinnen. Toch wrijft er iets.

Vrouwen en Cannes: het is sinds vorig jaar een issue. De afwezigheid van vrouwelijke regisseurs in de competitie leidde in 2012 tot een open brief van vrouwencollectief Le Barbe in Le Monde: „De enige diepgang die mannen bij vrouwen waarderen, is die van hun decolleté.” Op La Croisette kregen de starlets en lingeriemodellen plots gezelschap van protesterende feministen. De concurrentie - Venetië, Berlijn - putte zich vervolgens uit in vertoon van vrouwvriendelijkheid.

Maar directeur Thierry Frémaux geeft geen krimp. Ook dit jaar was er onder de 20 films van de competitie maar één van een vrouwelijke regisseur: Valeria Bruno Tedechi met Un château en Italie. En die onevenwichtige komedie blijkt een van de mindere inzendingen. Dat leidde direct weer tot gefluister dat Frémaux expres de slechtste vrouwenfilm had gekozen. Welnee, verweerde de directeur zich eerder deze week, hij dacht oprecht dat het een goede film was. ‘Dacht’, als in verleden tijd. Cannes doet niet aan positieve discriminatie. Het klopt dat er te weinig vrouwelijke regisseurs zijn , aldus Frémaux, maar dat probleem gaat zijn competitie niet oplossen.

Frémaux wees ook op de royalere vrouwelijke aanwezigheid in zijn „grensverleggende” tweede programma, Un Certain Regard: zes vrouwen op achttien films. En het is waar: ze hoeven geen van allen in de hoofdcompetitie. Sofia Coppola’s The Bling Ring biedt tandeloze, laffe satire, Rebecca Zlotowki’s Grand Central, over liefde in een kerncentrale, wikkelt zijn clichés opzichtig in pretentie, Claire Denis’ teleurstellende Les Salauds is zo fragmentarisch dat hij begrijpelijk noch invoelbaar wordt. De rest is wat beter, maar niet opvallend.

Actrices hebben bij deze 66ste editie van Cannes overigens minder te klagen: het lijkt erop dat voor hen het aantal de dragende rollen toeneemt. De jury kan dit jaar kiezen uit robuuste vertolkingen: de stuurse borderliner Bérénice Bejo (Le Passé), de wrekende moedervampier Kristin Scott-Thomas (Only God Forgives) of het geile duo van La Vie d’Adèle. Niet zelden als voyeuristisch object. Marion Cotillard heeft de macht om prostituee te mogen spelen zonder ooit uit de kleren te gaan in The Immigrant, maar de Franse regisseur Francois Ozon stelt het jeugdige lichaam van model Marine Vacth in Jeune et Jolie volcontinu bloot aan de grijpgrage handen van oude heren - achteraf sprak de regisseur wijze woorden over het verlangen van vele vrouwen om de hoer te zijn.

Je kunt ook in handen vallen van de Deense testosteronkoning Nicolas Winding Refn, die gistermiddag op het dak van het Marriot vertelde dat hij in zijn film Only God Forgives inderdaad zijn eerste serieuze vrouwenrol had geschreven - voor horrormoeder Kristin Scott-Thomas - en er nu erop vertrouwt „het geheim van de baarmoeder te hebben gepenetreerd”. Maar ja, Scandinavische mannen. Hard brullen, maar net als Lars von Trier doet hij thuis braaf de afwas.