Voorjaarsnota: minder belastinginkomsten leiden tot miljardentegenvaller kabinet

Foto ANP / Koen Suyk

Door de tegenvallende economie en een extra afdracht aan Brussel zijn het begrotingstekort en de overheidsschuld groter dan een half jaar geleden werd verwacht. Dat blijkt uit de Voorjaarsnota waarmee het kabinet vandaag heeft ingestemd.

Het ministerie komt bij deze nota zelf nog niet met een prognose van het begrotingstekort. Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem noemde de raming van het Centraal Planbureau uit maart “een tussenstand”. Het begrotingstekort werd toen bijgesteld tot 3,3 procent na een prognose van het CPB, waar bij de start van het kabinet nog rekening werd gehouden met 2,6 procent.

De overheidsschuld bedraagt eind dit jaar naar verwachting 73,6 procent van het bbp, staat in de Voorjaarsnota. Dat is ruim drie procentpunt hoger dan bij de Startnota in december werd geraamd. De cijfers komen voor Dijsselbloem niet als een verrassing:

“Dit is in lijn met de jongste raming van het Centraal Planbureau. Het economische beeld is het afgelopen half jaar verslechterd en dat vertaalt zich direct naar lagere inkomsten.”

Belastinginkomsten vielen lager uit dan verwacht

Reden voor de slechte cijfers zijn de belastinginkomsten, die over de hele linie lager uitvallen. Politiek redacteur van NRC Erik van der Walle noemt de tegenvallende belastinginkomsten het meest opvallend aan de nota:

“De economie is gekrompen, terwijl in december, bij de start van het kabinet, nog van een groei van driekwart procent werd uitgegaan. Dat is een half procent krimp geworden. Dat de belastinginkomsten dus lager zouden liggen, lag voor de hand, maar dit is wel fors.”

Belasting- en premieontvangsten liggen dit jaar 8,3 miljard euro lager dan in de prognoses van de startnota werd voorspeld. Zo valt de winstbelasting twee miljard euro lager uit. Dat geldt ook voor de btw-inkomsten (-2,1 miljard), en de loon- en inkomensheffing (-2,4 miljard). Ook was er een tegenvaller van een half miljard bij de belasting op personenauto’s en motoren, en werd zeshonderd miljoen euro minder aan accijnzen ontvangen.

De extra afdracht aan Brussel om het gat in de lopende begroting te dichten, zorgt daarnaast voor een tegenvaller van een half miljard. Ook hogere uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen zorgen voor een tegenvaller van een half miljard. Meevallers zijn er bij de kinderopvangtoeslag (0,2 miljard) en in de zorg. Het kabinet gaf 0,4 miljard minder uit aan geneesmiddelen. Verder was sprake van een restitutie van het Havenbedrijf Rotterdam die goed was voor 0,3 miljard.

Van der Walle legt uit dat de tegenvallers vooral aan de inkomstenkant zitten, in plaats van aan de uitgavenkant. De tegenvallers in de uitgaven, door de extra afdracht aan Brussel en toegenomen werkloosheidsuitkeringen, worden opgevangen door bij de ministeries de prijsbijstelling in te houden. Het uitgavenkader voor dit jaar is daardoor wel gesloten. Aan de inkomstenkant gaat het mis, en dat is moelijker bij te stellen.

Lees hier de volledige voorjaarsnota 2013:

Voorjaarsnota 2013