Obama: alle drone-aanvallen die VS uitvoerden waren legaal

Het gebruik van drones blijft verleidelijk voor Amerika. Het is goedkoop en het kost geen Amerikaanse levens. Maar het wakkert de haat tegen de VS aan.

Het drone-gebruik van de Verenigde Staten heeft tot veel kritiek geleid. Vooral in Pakistan en Jemen, waar sinds 2004 alles bijeen volgens voorzichtige schattingen meer dan 3.000 mensen zijn gedood, onder hen zo’n 450 burgers. Dat heeft de afkeer van de VS aangewakkerd.

Critici, ook in de VS zelf, betogen dat het in strijd met het (internationaal) recht is zonder vorm van proces mensen in andere landen te doden. Met striktere regels en meer transparantie, suggereerden ze, zouden de VS hun morele gezag in de wereld deels kunnen herstellen.

Voor de regering blijft het echter verleidelijk de drones in te zetten, omdat die relatief goedkoop zijn en weinig Amerikaanse levens op het spel zetten. Volgens Obama zijn drones vaak ook doelmatiger dan een inval met troepen of het gebruik van conventionele wapens. Zulke middelen wekken vaak meer weerstand.

Obama, die persoonlijk vaak betrokken is bij de besluiten om bepaalde verdachten met drones uit de weg te ruimen, onderstreepte gisteren dat het altijd vrijwel zeker moet zijn dat onschuldige burgers op de grond niet worden gedood bij drone-aanvallen. Bij voorkeur arresteert zijn regering verdachten om ze later te laten berechten, zei hij. Maar als dat niet lukt, vormen drones een nuttig instrument om te voorkomen dat terroristen ongestoord hun gang kunnen gaan.

Volgens de president is de terroristische dreiging niet meer dezelfde als in 2001, toen Al-Qaeda New York en Washington aanviel. „Onze natie wordt nog steeds bedreigd door terroristen”, aldus Obama. „Maar we moeten erkennen dat de dreiging is verschoven”. Volgens hem lijken de huidige terreurdaden op de meer kleinschalige acties van voor 2001. Zelfs zinspeelde Obama op een periode zonder de ‘oorlog tegen terreur’, wat hem meteen kritiek van sommige Republikeinen opleverde.

De Amerikaanse media meldden gisteren dat Obama de verantwoordelijkheid voor de inzet van de drones wil overdragen van de CIA aan het ministerie van Defensie. Dat zou het makkelijker maken vervolgens verantwoording af te leggen aan het Congres. Maar Obama ging op dit punt gisteren niet in, mogelijk omdat hij niet wordt geacht CIA-activiteiten in het openbaar te bespreken.