Kortkolom wetenschap

Huidschimmel leeft het liefst op voeten

Amsterdam. Op tenen en teennagels: daar komen de meeste schimmels voor die bij de mens op huid en haar leven. En ook de meeste verschillende soorten. Dat schreven Amerikaanse biologen en dermatologen gisteren in Nature. Bij tien volwassenen schraapten ze met een vlijmscherp mesje op 14 plaatsen wat huid af. Uit oksels, handpalm, neusgat, oorgang, rug en van drie plaatsen op de voet. Sommige van die proefpersonen kwamen een maand later zelfs nog eens terug voor nog eens zo’n behandeling. Uit de DNA-volgordes uit het geoogste huidschraapsel stelden de onderzoekers vast welke schimmelsoorten er leefden. Die vormen vrij stabiele gemeenschappen met huidbacteriën – maar op de voet wisselen soorten en aantallen. De onderzoekers denken dat door die instabiliteit sommige mensen kwetsbaarder zijn voor lastige voetschimmel. (NRC)

Nieuw griepvaccin fabriceert zichzelf

Amsterdam. Een nieuw type griepvaccin beschermt beter tegen H1N1-griepvirus dan de bestaande griepvaccins. Dat schrijven onderzoekers van de Amerikaanse National Institutes of Health en van farmaceutisch bedrijf Sanofi in Nature. Het nieuwe vaccin werkt bovendien niet alleen tegen de moderne H1N1stammen waartegen het traditionele vaccin beschermt, maar ook tegen oude stammen. Het geheel synthetische vaccin bestaat uit viruseiwitten op een dragereiwit; daar binden ze spontaan aan. Het zijn nanodeeltjes met 8 naar buiten stekende viruseiwitten. (NRC)

Wolven op eiland VS sterven bijna uit

Amsterdam. De wolvenpopulatie op het Amerikaanse Isle Royale, een eiland in Lake Superior, staat op het punt van uitsterven. Door jarenlange inteelt vertonen de wolven toenemende gezondheidsproblemen, waaronder vervormingen van de ruggegraat en slechtziendheid (Science, 24 mei). In 1949 vestigde zich het eerste wolvenpaar op het 544 vierkante kilometer grote eiland, in navolging van de elanden, die er sinds 1900 zijn. In 1980 leefden er 50 wolven, verdeeld over vier roedels. Het werd de best bestudeerde wolvenpopulatie. Nu zijn er nog twee roedels die samen slechts acht wolven tellen. Natuurorganisaties discussiëren of ze nieuwe wolven moeten introduceren op het eiland. (NRC)

Genoom van de kerstboom ontrafeld

Amsterdam. Het enorme genoom van de fijnspar (Picea abies), de traditionele kerstboom, zit tjokvol rondspringende stukjes DNA. Deze mobiele DNA-elementen dwalen doelloos door het genoom en hebben zich gedurende tientallen miljoenen jaren langzaam opgehoopt. Het is dankzij deze stukjes dat de genomen van fijnsparren en andere coniferen zo gigantisch groot zijn: elk van hun 24 chromosomen is even groot als het complete genoom van de mens. Dat schreven genetici donderdag in Nature, in een analyse van het complete fijnspargenoom. Het is het eerste genoom van een naaktzadige plant dat volledig in kaart is gebracht. Tot nu toe waren alleen genomen van bedektzadigen (bloeiende planten) ontrafeld. (NRC)