Kies sterke vrouwen voor je Kabulkitsch

Van de Amerikaans-Afghaanse bestsellerauteur Khaled Hosseini – bekend van de bestsellers De vliegeraar (2003) en Duizend schitterende zonnen (2007) – verscheen deze week een nieuwe roman: En uit de bergen kwam de echo (De Bezige Bij, € 19,90). Hosseini staat bekend om zijn gave de harde Afghaanse werkelijkheid in pasteltinten uit te smeren. Vandaar deze korte cursus ‘Kabulkitsch’.

1. Begin je verhaal met een sprookje en gebruik een klassieke element als ‘offeren’. Een bijbelse connotatie is heel geschikt: een vader offert zijn lievelingszoon, in dit geval aan een monster met rode ogen. Dit levert meteen een rode draad voor de hele roman, over offers, barmhartigheid en verdriet.

2. Kinderloosheid is een vruchtbare bron (excuses voor de woordspeling) voor tragische plotwendingen. Dus wanneer een arme boer zijn dochter (Pari) verkoopt aan een rijke vrouw, die ‘hol’ is van binnen – ze kan geen kinderen krijgen – kan de auteur meteen misstanden aan de kaak stellen. Herhaal steeds het verdriet om de verkoop van de boer en zijn zoon invoelbaar te maken: ‘Pari zwierf ongenood aan de randen van [haar broer] Abdullahs geest, waar hij ook ging. Ze was als het stof dat aan zijn overhemd hing.’

3. Kies voor sterke vrouwen, die onderschat worden, en vechtlust hebben. Ook als een vrouw iets doet dat niet zo aardig is – bijvoorbeeld haar beeldschone zusje uit een boom duwen zodat het zusje er niet met de ideale man vandoor gaat – plaats dat dan in het perspectief van de onzekere vrouw. Zet de passages over onzekerheid cursief zodat de lezer het dilemma ook gaat voelen: ‘Iedereen hield van jou. Niemand van mij. En waarom, zus? Wat had ik misdaan?’ Niets (nou ja goed dat zusje uit die boom gooien), maar dat is nu eenmaal het lot van de Afghaanse vrouw.

4. Mismaakte meisjes passen bij ons beeld van Afghanistan: wie kent niet die foto van het meisje wier neus is afgehakt, dat op de cover van Time stond? Dus vandaar dat we een meisje tegengekomen dat met een bijl is toegetakeld door haar oom. Ze overleeft het en weet dankzij haar wilskracht van alles te bereiken. Ze schrijft zelfs een boek over haar toegetakelde leven. Dat is sterk: een waargebeurd boek over leed in een roman over leed.

5. Wanneer je, zoals Hosseini, de succesauteur bent van een roman als Duizend schitterden zonnen, schuw dan niet om die titel te verwerken in je nieuwe roman, zoals hier subtiel gebeurt wanneer Kabul ter sprake komt: ‘Duizend drama’s op elke vierkante kilometer’. Geneer je niet dat ijzersterke zinnetje enkele keren te herhalen.

6. Herenig aan het slot de broer en zijn zusje, en laat dat weerzien voor de broer – die zijn hele leven mooie vogelveertjes voor zijn zusje heeft bewaard – te laat zijn. Want daarmee voer je het flink drama op. Maar zorg er ook voor dat ondanks zijn Parkinson de broer nog wel het liedje neuriet dat hij altijd voor zijn kleine zusje zong voordat ze verkocht werd. Tragiek werkt het best in zoveel mogelijk gevoelige details.