Reserve-bondskanselier die rommelde met een drone

De Duitse minister van Defensie, een steunpilaar van Angela Merkel, zadelt haar nu op met een schandaal in de aanloop naar de verkiezingen.

Verteidigungsminister Thomas de Maizière (CDU) kommt am Freitag (10.06.2011) zu der Trauerfeier für einen in Afghanistan gefallenen Bundeswehr-Soldaten in Detmold. Der 23-Jährige von der Panzerbrigade 21 "Lipperland" war am 2. Juni bei einem Sprengstoffanschlag nahe Kundus getötet worden. Foto: Marius Becker dpa/lnw picture alliance / dpa

Hij wordt gehouden voor de reserve-bondskanselier, Thomas de Maizière (CDU), wegens zijn vele kwaliteiten. Veel Duitse media schrijven de minister van Defensie sinds vorige week de lucht in. Hij is bezonnen, loyaal, bescheiden, solide, standvastig, betrouwbaar. En geliefd, vooral bij bondskanselier Angela Merkel (CDU).

Maar sinds hij vorige week een eind maakte aan het Duitse Euro Hawk-project, lijkt de uiterste houdbaarheidsdatum van de minister in hoog tempo naderbij te komen. De Maizière wordt politiek verantwoordelijk gesteld voor een ‘miljoenengraf’, zoals Duitse oppositiepolitici dat graag noemen: naar schatting 650 miljoen euro is in rook opgegaan. De spionagedrones die de Duitse regering in samenwerking met het Amerikaanse Northrop Grumman ontwikkelde, voldeden niet aan de technische vereisten. Zo beschikken zij niet over de in Europa noodzakelijke automatische stuurinrichting die in werking treedt om botsingen te voorkomen.

De sociaal-democraten van de SPD waren aanvankelijk terughoudend. Zij waren het immers die veertien jaar geleden in een coalitie met de Groenen de contracten met de Amerikanen getekend hebben. Maar Jürgen Trittin, fractievoorzitter van Bundis 90/Die Grünen, ging scherp in de aanval. Hij concentreert zich daarbij op fouten die De Maizière zelf zouden zijn aan te rekenen: het feit dat de Rekenkamer de deal met de Amerikanen niet mocht controleren, en dat de minister niet alleen de Bondsdag maar ook de eigen collega’s niet de juiste informatie heeft verstrekt.

Het besef dat de bewindsman mogelijk verantwoordelijk is voor dit soort politieke doodzonden begint pas na enige dagen te komen. Inmiddels laat de SPD van zich horen en ook regeringsfractie FDP. Zelfs de ‘eigen’ CDU-fractie stelt voorzichtig vragen. Dat de druk rond de minister oploopt, bleek gisteren. De Maizière probeerde aanvankelijk de rel uit te zitten: hij deelde vorige week de Bondsdag mee dat hij op 5 juni zou komen met een ‘feitenrelaas’. Daarna zwollen de berichten over de ‘drone-ramp’ aan. En gisteren liet hij ineens weten dat hij de Rekenkamer alle stukken zal geven. Defensie had geheimhouding toegeschreven aan de bepalingen in het contract met de Amerikanen. Maar de onderliggende documenten kunnen nu als geheime stukken worden ingezien. Indirect laat De Maizière daarmee zien dat zijn ministerie zelf de Rekenkamer buiten de deur heeft gehouden.

Merkel liet een van haar woordvoerders zeggen dat zij de minister „volledig” steunt. Nu hebben soortgelijke steunbetuigingen van Merkel, zoals een Duitse krant schreef, nog geen enkele minister voor aftreden kunnen behoeden. Maar in het geval van de Maizière gaan de lijnen ver terug. Want het was de Maizière, baron in een hugenotenfamilie uit de omgeving van Metz, die haar na de val van de Muur voordroeg voor haar eerste politieke baantje: perswoordvoerder bij zijn oom, Lothar de Maizière, de eerste en laatste gekozen premier van de DDR in 1990.

Dat is tegelijkertijd ook wel lang geleden. En een groot schandaal waar veel belastinggeld is verspild zo vlak voor de verkiezingen doet de positie van Merkel geen goed. Ze heeft onlangs nog bewezen, toen „hartsvriendin” minister Annette Schavan aftrad na beschuldigingen van plagiaat bij het schrijven van haar proefschrift, dat haar eventuele persoonlijke gevoelens geen rol spelen in het politiek bedrijf.