L’Écume des jours

Liefdesverhaal

Regie: Michel Gondry. Met : Audrey Tautou, Romain Duris, Omar Sy.In: 19 bioscopen.***

Meesterknutselfilmer Michel Gondry die de cultklassieker L’Écume des Jours (1947) van Boris Vian verfilmt. Dat klinkt als een ‘match made in heaven’. Wat Gondry met lijm en schaar en oude lucifersdoosjes kan (namelijk een hele stad bouwen), kon surrealist Vian met woorden: een universum neerzetten waarin hij heer en meester was over natuurwetten. Kan het daarna alleen nog maar tegenvallen?

Ja en nee. L’Écume des Jours is een tragisch liefdesverhaal, een ode aan het naoorlogse existentialisme (de filosoof Jean-Sol Partre speelt een belangrijke rol in de plot), een dronken dans op de muziekcocktails uit de pianocktail, een van de uitvindingen van hoofdpersoon Colin, een kruising tussen een piano en een cocktailbar. Colin is verliefd op Chloé. En dat is heel romantisch. Tot Chloé ziek wordt en de hele wereld verkruimelt en uiteindelijk letterlijk alle kleur verliest. Je komt ogen en oren te kort. L’Écume des Jours is een supermix van het beste wat Gondry eerder heeft gemaakt: Eternal Sunshine of the Spotless Mind en The Science of Sleep.

Het nadeel is dat de film geen maat houdt. Het maakt hem overdadig en zelfgenoegzaam. Gondry’s L’Écume des Jours is vooral een visueel feest: kijk naar al die jazzy golvende ledematen als de hoofdpersonen de ‘biglemoi’ dansen. Maar Gondry benadert de hoofdpersonen en de tragiek van hun verlies nauwelijks. Vian schreef het boek met de dood in de ogen: zelf leed hij aan een hartkwaal. En er zijn weinig romans die zo invoelbaar de ziekte van de jeugd, de wanhopige dans op de afgrond en de existentiële angst voor het volwassen worden beschrijven als hij.

Gondry koos ervoor om voor al die emoties ook vormequivalenten te vinden. Hij durft de duik in de psyche niet aan. Zo blijf je als toeschouwer te veel aan de buitenkant. Tenzij je in je herinnering je favoriete passages tot leven kunt zien komen. Of de film als aansporing ziet om het, her en der nog antiquarisch in vertaling verkrijgbare, boek te gaan (her)lezen.