Wie betaalt nog winstbelasting?

Minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA) zat er ‘maar’ 25 procent naast en zijn opvolger Jeroen Dijsselbloem (PvdA) moet het geld nu maar zien te innen. De Jager zette 15,9 miljard euro verwachte vennootschapsbelasting in de boeken. Het werd 11,9 miljard, leert het financieel jaarverslag 2012 van het Rijk.

Hoe kan dat? Verklaring van Financiën: de winsten waarover de vennootschapsbelasting wordt geheven, vielen tegen. Dat argument gaat gek genoeg niet op voor de dividendbelasting, die nauwelijks afwijkt van eerdere ramingen.

Tweede verklaring: de afrekening van vorige jaren viel lager uit. Dat suggereert dat oude ramingen niet klopten en/of dat de fiscale bedrijfsdirecteuren plus adviseurs het wonnen van de Belastingdienst. Voor de betalende burger is dat weer een tegenslag na het fraudecircus met zorg-, huur- en andere toeslagen.

Maar een derde argument, dat Financiën niet noemt, is belastingparadijs Nederland. In de discussie over belastingvoordelen draait het om brievenbusvennootschappen, bv’tjes en buitenlandse firma’s die via Nederland hun geld zo over de wereld verdelen dat zij belastingen ontwijken, of erger. Het gaat zelden over het fiscaal klimaat in Nederland voor Nederlandse bedrijven. Dat is verwarmend voor hen, verarmend voor de schatkist.

Vier voorbeelden die ik tegenkwam terwijl ik op zoek was naar andere informatie.

1. De Rabobank. Betaalde vorig jaar over 2.075 miljoen euro bedrijfsresultaat slechts 160 miljoen euro vennootschapsbelastingen. Effectief tarief: nog geen 8 procent. Feitelijk tarief: 25 procent. Hoe kan dat? Veel vrijgestelde inkomsten. Hoe bedoelt u? De toelichting op de fiscale cijfers telt 51 woorden. Ruim 3,1 miljoen per woord.

2. KPN. In het prospectus bij de verkoop van nieuwe aandelen meldt KPN dat het concern in de komende jaren (2013-2015) geen 25 procent vennootschapsbelasting hoeft te betalen, maar slechts 20 procent. De korting is het gevolg van een speciale aftrekpost voor innovaties, de innovatiebox.

3. ASML. Ook de producent van chipmachines geniet deze innovatiebox aftrekpost. Mede daardoor betaalde het bedrijf dat na Philips van de Nederlandse ondernemingen het meeste geld uitgeeft aan onderzoek en ontwikkeling vorig jaar nauwelijks belasting over 1,15 miljard euro brutowinst.

4. Ziggo. Ook kabel- en mediabedrijf Ziggo profiteerde recent van die innovatiebox. Gevolg: géén 16,9 miljoen vennootschapsbelasting betálen in het afgelopen eerste kwartaal, maar juist 26,6 miljoen terugkrijgen van de fiscus. Ziggo onderscheidt zich echter ook. Door openheid. Zo meldt Ziggo in haar jaarverslag over 2012 ook dat zij op 7 februari 2013 afspraken met de Belastingdienst heeft gemaakt over zogeheten horizontaal toezicht. Dat betekent concreet: minder achteraf controleren, meer vooraf afspraken maken op basis van wederzijds vertrouwen. Fiscaal detail: in 2012 én 2011 betaalde Ziggo geen cent contante vennootschapsbelasting ondanks een bedrijfswinst van samen 300 miljoen euro en een beurswaarde van nu 5,7 miljard euro.

Als politici onze fiscale gunsten voor buitenlandse gebruikers willen versoberen moeten ze ook iets doen aan belastingreservaat Nederland voor Nederlandse concerns.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.