In een vicieuze cirkel op weg naar het einde

Los amantes pasajeros. Regie: Pedro Almodovár. Met: Javier Cámara, Carlos Areces, Raúl Arévalo. In: 18 bioscopen.

Seksscènes met bewusteloze mensen, aanstootgevende grapjes met klodders sperma, een lied van The Pointer Sisters geplaybackt en voorzien van een nichterige showdansje – Pedro Almodovár houdt zich bepaald niet in in zijn nieuwe film Los amantes pasajeros . De film is Almodovár volgens het boekje. Maar dan wel het boek uit de jaren tachtig, niet dat van ernstiger drama’s waarmee hij eind jaren negentig wereldberoemd werd.

Dat teruggrijpen op elementen uit zijn eerdere stijl blijkt helemaal geen bezwaar te zijn, want de regisseur weet die elementen uit zijn vaste repertoire relevant te maken voor het heden. Cruciaal is dat hij niet doet alsof het nog de jaren tachtig zijn. Almodovár verhult niet dat hij inmiddels ouder, sadder , maar niet noodzakelijkerwijs wiser is dan in zijn wilde jaren. Cruciaal is dat vrijwel al zijn personages ergens rond middelbare leeftijd bivakkeren – vaak een flink eind aan de verkeerde kant daarvan. Dat geeft aan de hele film een ondertoon van weemoed – van feesten tegen de klippen op.

De passagiers van vlucht 2549 van Madrid naar Mexico-Stad kunnen nergens landen wegens een mankement aan het onderstel van hun vliegtuig en er is geen vliegveld dat ruimte biedt aan het toestel om een noodlanding te maken. Ze moeten blijven rondvliegen in cirkels. De getrouwde gezagsvoerder heeft het ondertussen aan de stok met zijn jaloerse minnaar, de co-piloot is aan de drank, de pursers mixen tequila met pillen, de stewardessen zijn, evenals de passagiers in de economy class, zwaar gedrogeerd onder zeil.

Onder de passagiers in de business class bevindt zich een beroemde SM-meesteres die de voltallige Spaanse elite kan chanteren, een oudere helderziende die nog altijd maagd is („We zitten in de puree. Ik ruik de dood”), een beroemde acteur die zijn suïcidale vriendin in Madrid ontvlucht en een gladde huurmoordenaar.

Het stuurloze, rondcirkelende vliegtuig is een nogal voor de hand liggende, maar toch behoorlijk effectieve metafoor voor het stuurloze en zwaar door de economische crisis getroffen Spanje. Zoals het land misschien weer terug bij af lijkt, door rampspoed van de laatste jaren en de machteloosheid van politici, zo grijpt ook Almodóvar in deze film weer terug op zijn oude stiel. Als het land niet meer vooruit komt, waarom zou ’s lands prominentste filmmaker dat dan wel moeten doen? Zo weerspiegelt de film op allerlei verschillende niveaus een vicieuze cirkel, zonder te ontkennen dat de tijd onverbiddelijk doortikt. Dat zorgt ervoor dat de film van Almodovár niet ouderwets is of louter een herhaling van zetten, maar juist een film die heel dicht op de huid van de tijd zit.