Flinck kijken via iPad

De magie van de techniek leent zich goed voor het verwennen en verleiden van bezoekers, zo hebben Nederlandse musea ontdekt. Het Rijksmuseum biedt een virtuele rondleiding die door iedereen is te downloaden op de iets slimmere telefoon. In het Van Gogh hingen vorig jaar iPads aan de muur met de nieuwste inzichten uit materiaalonderzoek. En sinds een week hangt in het Catharijneconvent in Utrecht een iPad, eentje, voor het schilderij Isaäk zegent Jacob van Govert Flinck (1615-1660). De iPad is met een ‘tandartsarm’ aan het plafond bevestigd.

Dit is een wereldprimeur, bevestigt de ontwerper, Wim van Eck van het Augmented Reality Lab uit Den Haag. Mooi, maar wat biedt het eigenlijk? Eigenlijk niet meer meer dan een uitvoerige, virtuele rondleiding. Ja, je kunt het ding op hoeken van het schilderij richten waar je meer over wilt weten. Maar wie vervolgens de onderlaag via röntgen of infraroodtechniek wil bekijken –om maar een voorbeeld ten noemen– vindt die al opgeslagen in de applicatie.

Van Eck vertelt, gniffelend, dat hij thuis experimenteerde door zijn iPad op een poster van het schilderij te richten. Van echte communicatie tussen schilderij en app is dus geen sprake; de enige luxe is dat de mogelijkheden van de computer zich combineren met de ervaring voor het originele werk te staan.

Om die ervaring gerieflijk te maken staat er een stoel voor het schilderij. Prettig, gezien de leeftijd van de bezoekers. Conservator Oude Kunst Micha Leeflang: „Onze doelgroep is 50+ en bij de exposities die ik maak 70+.”

De software is publieksvriendelijk, maar ook „zwaar”. Als het museum er ooit een applicatie van wil maken die iedereen kan downloaden, legt de ontwerper uit, dan moet er iets uit.

Nu biedt de iPad eigenlijk een hele film bij het schilderij. Wie alle mogelijkheden wil benutten, is 45 minuten kwijt. Het museum, dat doorgaans vrij rustig is, vermoedt daarom dat er af en toe een rij voor deze Flinck zal ontstaan: je kunt een andere bezoeker immers niet van de iPad afslaan. Van Eck, met gevoel voor understatement: „Voor de Mona Lisa in het Louvre is dit niet geschikt”.