De ?-waarde van natuur

Van de veiling door Staatsbosbeheer van 16 stukjes natuurgebied in Overijssel werd weinig verwacht. Lucratief is het niet. Wie op de terreinen bood, bood ook op bestemmingsplannen en op de plicht tot onderhoud.

Maar de veiling slaagde boven verwachting. Kopers boden in totaal een half miljoen euro. Tussen hen zullen exploitanten zitten die hopen dat de natuurbestemming zo’n vaart niet loopt of zelfs zal komen te vervallen. Achterdocht is logisch, waakzaamheid op zijn plaats. Het bestuur van gemeenten en regio’s en ook de regering in de persoon van voormalig staatssecretaris Bleker (Landbouw en Natuur, CDA) waren nogal eens onbetrouwbaar als het aankwam op afspraken over natuurbehoud.

Maar het gaat niet aan alle kopers van die hoekjes natuur zo af te doen. Juist het beperkte perspectief van de geveilde gronden doet vermoeden dat menigeen die een bod deed een liefhebber van de natuur is.

In dat spoor roept de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) in het advies Onbeperkt houdbaar de regering op bij natuurbehoud meer te doen met de inzet van vrijwilligers. De Raad stelt dat het draagvlak voor natuurbehoud onverminderd groot blijft, maar ook dat het natuurbeleid minder aanspreekt door de nadruk op regelingen en voorschriften. Dus enerzijds impliceert het advies het belang van de individuele enthousiastelingen. Anderzijds laakt het nadrukkelijk hun inzet voor specifieke soorten, zoals de korenwolf.

Dat laatste lijkt ingegeven om de natuurontmoedigers te sussen. Zeldzame soorten zijn, behalve zeldzaam, interessant in het licht van de biodiversiteit, maar ze zijn ook noodzakelijk. Ze zijn de kanarie in de mijn voor een natuurgebied. Dat de waterspitsmuis wordt aangetroffen bij Poederoijen, duidt erop dat het Gelderse natuurgebied er goed voorstaat.

Het Rijk bezuinigt ook op natuurbescherming. Daar worden oplossingen voor gezocht, zoals de veiling van natuurgebied door Staatsbosbeheer. De RLI stelt voor namens de natuur een rekening te sturen naar wie ervan profiteert. Naar voorbeeld van het waterleidingbedrijf, dat bijdraagt aan het onderhoud van de de duinen waar het water wint, zou met de opbrengst van windmolens het behoud van leefomgeving van weidevogels kunnen worden ondersteund. Het restaurant dat zo mooi ligt in een natuurgebied kan ook worden aangeslagen.

Dat klinkt aannemelijk, zolang het beperkt wordt tot wie materieel voordeel haalt. De natuurgenieter, op de fiets of aan de wandel, moet van vrije toegang verzekerd blijven. Die burger betaalde vooruit, via de belasting. Trouwens, wordt hij bekeerd tot enthousiasme, dan is hij bereid veel bij te dragen, om niet.