Jeugdzorg heeft weer wat uit te leggen

Nu de lichamen van de verdwenen broertjes zijn gevonden, is de vraag hoe instanties moeten omgaan met vechtscheidingen.

Jeugdzorg heeft iets uit te leggen, zegt burgemeester Janssen van Zeist vandaag in deze krant. „De maatschappij wil weten hoe het zo ver heeft kunnen komen.”

Zondag werden de twee broertjes uit Zeist dood aangetroffen in een sloot in Cothen. Zij waren vermist sinds dinsdag 7 mei, toen bleek dat hun vader zelfmoord had gepleegd. Het gezin bleek al vier jaar bekend bij Jeugdzorg, en had al met meer dan tien instanties te maken gehad. De inspectie Jeugdzorg heeft een onderzoek ingesteld naar de betrokkenheid van jeugdzorg.

De zaak van de broertjes is illustratief voor de dilemma’s waarmee jeugdzorgmedewerkers te maken krijgen, blijkt onder meer uit de vele reacties. De gescheiden ouders van de broertjes waren voortdurend aan het strijden over de omgangsregeling, en de vader had te horen gekregen dat hij de kinderen minder zou mogen zien. Ook zou hij worden gehoord als verdachte van kindermishandeling.

Een werknemer van het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling laat weten dagelijks te maken te hebben met gescheiden ouders die elkaar beschuldigen van kindermishandeling. „Ook het dreigen met familiedrama’s komt regelmatig voor. Het is een groot maatschappelijk probleem.”

De grote uitdaging van de kinderbescherming is een balans te vinden tussen veiligheid en overmatig overheidsingrijpen. De afgelopen jaren kreeg jeugdzorg juist vaak het verwijt kinderen te snel uit huis te plaatsten. Het aantal kinderen in de pleegzorg is de afgelopen tien jaar verdubbeld, naar 15.000 kinderen. Bijna 40.000 kinderen staan onder toezicht van een voogd. De organisaties waren door incidenten begin deze eeuw veel voorzichtiger geworden, vooral na de dood van de peuter Savanna in 2004. Haar gezinsvoogd werd strafrechtelijk vervolgd omdat ze de peuter ondanks aanwijzingen van mishandeling niet uit huis had laten plaatsen. In dit geval was duidelijk dat de hulp te weinig effect had gehad, onder meer door de versnippering van de hulp.

De jeugdzorg staat aan de vooravond van ingrijpende hervormingen, die juist aan die versnippering een einde moeten maken. Vanaf 2015 moeten gemeenten de jeugdzorg gaan organiseren, in plaats van de provincies en het Rijk. „Er moet meteen aan het begin worden vastgesteld welke hulp er nodig is, én het eigen netwerk van de gezinnen kan meer worden ingezet”, zegt Tweede Kamerlid Loes Ypma (PvdA). Kamerlid Vera Bergkamp (D66) wil daarnaast dat er goed gekeken wordt welke hulp gezinnen krijgen. „Er worden te veel methodes toegepast waarvan de effectiviteit niet is aangetoond.”

Toch is het een illusie te denken dat er dan nooit meer zulke tragische gebeurtenissen zullen zijn, zeggen beide Kamerleden.

Commentaar: pagina 2

In het nieuws: pagina 4-5