Gerbrand Bakker: ‘Extra fijn, omdat ik het niet verwacht had’

Gerbrand Bakker/ Foto ANP

Gerbrand Bakker won gisteravond een belangrijke Britse vertaalprijs. Een totale verrassing, zo laat Bakker per telefoon weten uit Londen. ‘Ik moest speechen, maar stond met de mond vol tanden.’

Bij aankomst in Londen, gistermiddag om 16:00, ging Bakker direct door naar zijn hotel waar David Colmer, de vertaler van Bakkers roman De omweg (2010), hem stond op te wachten. Ze maakten zich geen illusies, zegt Bakker over de telefoon vanuit zijn Londense hotel: ‘Wij gingen er vanuit dat we lekker gingen eten. Verder hadden we totaal geen verwachtingen.’

Maar een diner bleek er niet in te zitten, merkte Bakker direct op bij aankomst in The Royal Institute of British Architects waar de prijsuitreiking gisteravond plaatsvond. ‘Er was alleen maar champagne. De hoofdsponsor van de prijs, zo bleek. Maar ik houd helemaal niet van champagne. Dat vond ik niet zo leuk. Geef mij dan gewoon een biertje.’

Ook het programma van de avond vond Bakker in eerste instantie weinig enerverend: ‘Er waren wat toespraken, waarbij ik een beetje afdwaalde’. Totdat Boyd Tonkin, literair redacteur van het Engelse dagblad The Independent, in zijn speech inhoudelijk inging op de zes kanshebbers voor de prijs. Zonder dat Bakker het direct doorhad ging Tonkin in zijn uiteenzetting over op een omschrijving van de winnaar. ‘Toen stootte ik David Colmer toch even aan. Het zal toch niet.’ Zijn winst kwam als een dusdanige verrassing, dat Bakker geen dankwoord had voorbereid. ’Ik moest wat zeggen. Maar ik had niets uitgeschreven. Ik stond dus echt met de mond vol tanden.’

Dat Bakker nog niet op de hoogte was van zijn winst blijkt een unicum te zijn. Na de inontvangstneming van de prijs, 10.000 pond voor Bakker en zijn vertaler, gaf Tonkin Bakker te kennen dat het de organisatie sinds 2006 nog niet eerder was gelukt om de winnaar tot de avond van bekendmaking geheim te houden: ‘Als er iemand uit Paraguay speciaal naar Londen komt voor de prijs, dan wil die schrijver natuurlijk weten of het zin heeft om op het vliegtuig te stappen. Maar van mij wisten ze zeker dat ik zou komen. Daarom hebben ze het achter de hand gehouden’. Met duidelijk succes. ‘Zelfs de Engelse pers wist van niets. Dat is bij deze prijs nog nooit voorgekomen.’

Bakker zegt enorm tevreden te zijn met zijn prijs: ‘Ik ben heel blij. Het is toch fijn als het extra onverwachts komt. Het winnen van de IMPAC drie jaar geleden was ook geweldig, maar dat wist ik van tevoren al.’ Bovendien wint Bakker een prijs met een andere roman dan zijn succesvolle en inmiddels verfilmde debuutroman. ‘Anders blijf ik toch wel heel erg de schrijver van Boven is het stil, die nu ook nog verfilmd is. Nu word ik erkend voor een andere roman. Dat vind ik toch wel heel erg fijn.’

De Independent Foreign Fiction Prize is na de IMPAC Dublin Literary Award - voor de vertaling van Boven is het stil (The Twin) - de tweede grote internationale prijs voor Bakker. En recentelijk was het prestigieuze Amerikaanse weekblad The New Yorker zeer lovend over de Amerikaanse vertaling van De omweg, in Amerika uitgebracht onder de titel Ten White Geese. Voor zijn succes in het buitenland zegt Bakker geen verklaring te hebben: ‘Wat ik wel merk is dat er op een gegeven moment een soort Arnon Grunberg-effect optreedt. Grunberg kan geen boek schrijven of het verschijnt op de shortlist van een belangrijke literaire prijs. Het winnen van de IMPAC werkt zo in mijn voordeel. Ik denk dat mensen sindsdien extra alert zijn.’ Ook zijn sobere schrijfstijl slaat volgens Bakker aan in het buitenland: ’Ik laat veel weg, zodat de lezer zelf met mijn proza aan de slag kan.’

Na de prijsuitreiking gisteravond is Bakker met Colmer, zijn Engelse uitgever en redacteur wat gaan eten in Londen. De enorme fles champagne die hij won, gaf hij aan redacteur Stuart Williams. Na interviews met The Independent en The Guardian wacht Bakker vanmiddag nog ‘een witte wijn lunch’ in de Engelse hoofdstad. En dan is het weer over tot de orde van de dag. ‘Morgen ben ik weer in Nederland. Dan heb ik gewoon weer een lezing in Lelystad’.