De hoofdprijs is: nóg kortere vakantie

FC Utrecht en FC Twente strijden om het laatste Europese ticket. De winnaar heeft nauwelijks vakantie. Maar dat is niet erg, zegt een deskundige.

Aan het slot van de persconferentie van zondagavond klonk enige opluchting door in de stem van Heerenveen-trainer Marco van Basten: hij kan „lekker op vakantie”. Jan Wouters, wiens FC Utrecht voor de tweede keer in vier dagen won van Heerenveen (2-1, donderdag 1-0), grijnsde naar zijn voormalig collega-international en zei: „Zo heeft elk nadeel z’n voordeel, toch?”

Europees voetbal is een droom voor veel clubs, maar voor het laatste Nederlandse ticket moet FC Utrecht hard werken. Zendgemachtigde Eredivisie Live presenteert de play-offs tussen de nummers vijf tot en met acht van de eredivisie als aantrekkelijk seizoenstoetje, maar vanuit de clubs geredeneerd kun je beter spreken van vier onwelkome wedstrijden die in twee weken na een slopend seizoen afgewerkt moeten worden. Met als hoofdprijs: plaatsing voor de vroege voorrondes van de Europa League op 18 en 25 juli. Ofwel: deze zomer twee weken eerder beginnen dan iedere andere club in Nederland.

Van de vakantie blijft zo weinig over. Hoe erg is dat? Helemaal niet erg, zegt inspanningsfysioloog Raymond Verheijen, die onder meer werkzaam was voor Feyenoord, Barcelona en Oranje. „Tegenwoordig kun je het je niet permitteren spelers meer dan drie, vier weken vrij te geven. Bij een langere vakantie daalt de belastbaarheid zelfs te ver”, zegt Verheijen. „Een korte zomervakantie betekent weinig conditieverlies, dat is positief. Keerzijde is dat er vermoeidheid overblijft, maar daar kun je rekening mee houden door in de zomer niet op conditie te trainen. Wat je vaak ziet, is dat trainers in de voorbereiding toch intensief gaan werken met de spelersgroep. Tenenkrommend.”

Zorgvuldigheid is bijvoorbeeld geboden bij Mike van der Hoorn. De twintigjarige centrale verdediger brak dit seizoen door bij FC Utrecht, speelde bijna alles en kreeg afgelopen vrijdag te horen dat hij bij de selectie van Jong Oranje zit voor het EK in Israël volgende maand. Na de return van komende zondag in de finale van de play-offs tegen FC Twente vliegt Van der Hoorn meteen door naar het trainingskamp in Haifa.

Een mogelijk scenario is dit: Jong Oranje haalt met Van der Hoorn de EK-finale op 18 juni en FC Utrecht plaatst zich komend weekend ten koste van FC Twente voor de voorronde van de Europa League. De voorbereiding op het volgende seizoen bij de club begint dan zo’n beetje op het moment dat Van der Hoorn terugkomt uit Israël. Dat gaat dus niet, zei de verdediger zondag. „Ik krijg nog wel drie weken vakantie, dat moet ook wel. Anders pleeg je roofbouw op je lichaam.”

Verheijen ziet geen probleem. Sterker nog: hij raadt FC Utrecht aan Van der Hoorn minder dan drie weken vakantie te geven. „Als hij er op 18 juli weer moet staan voor de Europa League zou ik tien dagen daarvoor beginnen met de voorbereiding. Dan heeft hij 2,5 weken vakantie, dat is dan maar zo. Als je maar zorgt dat hij geen conditietraining doet, want hij is dan nog hartstikke fit. Je weet dat hij nauwelijks conditieverlies heeft gehad, maar je weet tegelijkertijd dat hij nooit al zijn frisheid terugheeft na een heel seizoen in de basis bij FC Utrecht. Die frisheid kan hij terugkrijgen door de omvang van de inspanningen te reduceren in juli en augustus. Dus geen onzinnige oefenpotjes tussendoor en één keer per dag trainen.”

Verheijen publiceerde vorig jaar zijn onderzoek naar de effecten van midweeks (Europees) voetbal. De conclusie: significante verslechtering van het resultaat als er minder dan drie dagen rust zit tussen twee wedstrijden. „De helft van de competitienederlagen van Tottenham Hotspur dit seizoen kwam nadat ze op donderdag Europa League speelden en zondag weer in de Engelse competitie moesten voetballen. En zie: dit weekend grijpen ze op één punt naast de Champions League.”

Als vermoeidheid zich opstapelt, gaat dit ten koste van de handelingssnelheid en de controle over het lichaam, zegt Verheijen. „De meeste blessures zijn te voorkomen, als er maar genoeg rust is tussen inspanningen.” Zijn enige bezwaar tegen de Nederlandse play-offs is dan ook dat zijn ‘gouden regel’ – meer dan twee dagen rust tussen wedstrijden – geschonden wordt. Maar dat geldt voor alle vier de ploegen, dus van oneerlijke concurrentie is geen sprake.

Voor FC Utrecht, als hoogst geklasseerde play-offdeelnemer, is het een hard gelag: al die moeite, terwijl de club zo knap vijfde werd. Komende donderdag en zondag wacht FC Twente, dat in Enschede met 3-2 en eerder al met 1-0 won van FC Groningen. Van der Hoorn: „Het is natuurlijk balen dat je er nog voor moet strijden, en dan ook nog tweemaal twee keer in een week. Je voelt ook in de ploeg dat het vrij intens was om deze zondag al weer te spelen.”

Nog twee duels en dan is het vakantie – voor zijn teamgenoten dan.